Azerbaycan Hakkında Belki de Hayatınızda Hiç Duymadığınız İlginç Gerçekler
- Nüfus: Yaklaşık 10,1 milyon kişi.
- Başkent: Bakü.
- Yüzölçümü: Yaklaşık 86.600 kilometrekare.
- Para birimi: Azerbaycan Manatı (AZN).
- Dil: Azeri Türkçesi
- Önemli Şehirleri: Gence, Şumgayıt, Lenkeran, Şirvan, Şeki, Agdam, Füzuli
- Coğrafya: Doğu Avrupa ve Batı Asya’nın kavşağında, dağlar, Hazar Denizi kıyısı ve yarı çöl bölgeleri dahil olmak üzere çeşitli manzaralara sahiptir.
- Ülkenin adı ateş ülkesi anlamına geliyor. “Azerbaycan” adının Farsça kökleri olduğuna inanılıyor ve bir yorum onu “Kutsal Ateş Ülkesi” veya “Ebedi Ateş Ülkesi” olarak tercüme ediyor. Bu ismin, eski Zerdüşt köklerine sahip olan bölgedeki ateşe tapınmanın tarihi ve kültürel önemi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. “Ebedi ateş”, bölgedeki çeşitli kültür ve dinlerde tarihsel olarak saygı gören, ülkenin adına ve kültürel kimliğine katkıda bulunan bir semboldür. Azerbaycan, önemli petrol ve gaz rezervlerine sahiptir ve bu da onu enerji sektöründe kilit bir oyuncu haline getirmektedir.
- Azerbaycan, halı dokumacılığında dünya merkezlerinden biridir. Azerbaycan halılarının işçiliği, geleneksel Azerbaycan halı dokuma sanatını İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi’ne kaydeden UNESCO tarafından tanınmıştır.
- Azerbaycan’da siyah kumlu plajlar var. Azerbaycan’ın Hazar Denizi kıyısında plajları vardır ve bazılarının kendine özgü siyah kumları vardır. Bu eşsiz renklenme genellikle yerel jeolojik oluşumların bileşiminden kaynaklanmaktadır. Hazar Denizi kıyı şeridi, plaj müdavimlerine güneşin, denizin ve kumun tadını çıkarma fırsatları sunar.
- Azeriler çayı sever.Azerbaycan çay kültürünün temel yönleri şunlardır:Azerbaycan, 10 milyon nüfusu için yılda 12.000 ton siyah çay ithal ediyor.
- Çay Evleri (Chaykhana): Chaykhanas, insanların çay, sohbet ve bazen geleneksel atıştırmalıkların tadını çıkarmak için bir araya geldiği popüler buluşma yerleridir. Bu kuruluşlar sosyalleşmede hayati bir rol oynamaktadır.
- Siyah Çay: Tipik olarak küçük cam bardaklarda (armudu) servis edilen siyah çay, tüketilen en yaygın çay türüdür. Genellikle güçlü bir şekilde demlenir ve sade veya şekerli olarak tüketilebilir.
- Tatlı İkramlar: Çaya genellikle baklava veya shekerbura gibi geleneksel Azerbaycan tatlıları eşlik eder ve bu da enfes bir tat eşleşmesi oluşturur.
- Misafirperverliğin Sembolü: Misafirlere çay ikram etmek, Azerbaycan kültüründe bir misafirperverlik jestidir. Ev sahiplerinin ziyaretçilere çay ikram etmesi, sıcak ve davetkar bir atmosfer oluşturması
- Bölgenin yaklaşık yarısı dağlarla kaplıdır.Azerbaycan’ın arazisi, topraklarının yaklaşık% 50’sini kapsayan karmaşık bir dağ halısı ile işaretlenmiştir. Kuzeyde, 4.000 metreyi aşan yüksek zirvelerle karakterize edilen görkemli Büyük Kafkasya, dramatik bir zemin oluşturuyor. Güneybatıda, 2.000 ila 3.000 metre arasındaki zirvelerle süslenmiş Küçük Kafkasya, çeşitli bir dağ manzarası sergiliyor.
- Azeriler Türk halkıdır.Türk kökenli Azeriler, tarihi, etnik ve dilsel bağlar nedeniyle Türkiye ile güçlü kültürel yakınlıkları paylaşıyorlar. İki devlet tek millet olarak bilinir.İran’ın kuzeybatısında, Azeri Türkçesi konuşan önemli
bir nüfusa sahip bir bölge olan Güney Azerbaycan veya İran Azerbaycan’ı var. - Eski Bakü’nün merkezi UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir.
- Kız Kulesi (Qız Qalası):Şehrin surlarının bir parçası olan ve genellikle efsaneler ve mitlerle ilişkilendirilen eski bir kule.
- Şirvanşah Sarayı:Azerbaycan’da ortaçağ mimarisini temsil eden bir saray, cami, türbe ve diğer binaları içeren bir yapı kompleksi.
- Sur:Eski şehri çevreleyen surlar ve surlar, tarihi karakterine katkıda bulunur.
- Azerbaycan’da yüzlerce çamur volkanı var.Azerbaycan, dünyanın en geniş çamur volkanı bölgelerinden birine ev sahipliği yapıyor ve dünyadaki çamur volkanlarının yarısından fazlası sınırları içinde bulunuyor. Ülke, her biri kendine özgü özelliklere sahip birkaç yüz çamur volkanına sahiptir. Bu jeolojik harikalar, Hazar Denizi ve Gobustan bölgesi boyunca kıyı bölgeleri de dahil olmak üzere çeşitli bölgelere dağılmıştır.
- Bakü, Hazar Denizi’nde bir kara çıkıntısı üzerinde yer almaktadır.Azerbaycan’ın başkenti Bakü, Hazar Denizi’ne uzanan Abşeron Yarımadası’nda yer almaktadır. Abşeron Yarımadası, Hazar Denizi’ne doğru belirgin bir kara çıkıntısı oluşturur ve Bakü kıyıları boyunca konumlanmıştır. Bu coğrafi konum, Bakü’nün büyük bir liman kenti olarak rolü ve Hazar bölgesinde bulunan petrol ve gaz kaynaklarıyla bağlantısı açısından tarihsel olarak önemli olmuştur.
- Azerbaycan’ın Ermenistan ve İran arasında bir yerleşim bölgesi var.Azerbaycan, Ermenistan ile İran arasında yer alan Nahçıvan’a sahiptir. Nahçıvan, Azerbaycan’ın ana topraklarından bir Ermeni toprak şeridi ile ayrılmıştır ve güneyde ve batıda İran ile sınırı vardır. Bu jeopolitik düzenleme, Nahçıvan’ı benzersiz coğrafi özelliklere sahip bir eksklat haline getiriyor. Bölge tarihi öneme sahiptir ve kültürel mirası ve tarihi yerleri ile tanınır.
- Bakü, dünyanın en büyük 2mm boyutunda kitap koleksiyonuna sahiptir.
- Azerbaycan, kadınlara oy kullanma hakkını Amerika Birleşik Devletleri’nden önce verdi.
- Azerbaycan’ın Nahçivan Özerk Cumhuriyeti, dünyanın en büyük kara ile çevrili ayrıcasıdır
- Bakü’nün başkent ilçesi denizin 28 metre derinliğinde yer alıyor
- 1885’te doğan ve 1948 yılında hayatını kaybeden ünlü besteci Üzeyir Hacıbeyov’un sahnelediği “Leyla ile Mecnun” doğu ülkelerinde bestelenen ilk opera olarak tarihe geçti
- Dünyanın en kaliteli havyarı Hazar Denizi’nin Azerbaycan kıyılarından çıkarılır. Dünya havyar üretiminin %80’i buradan karşılanır
- Türk Cumhuriyetleri arasında okuma ve yazma oranı en yüksek ülke Azerbaycan’dır
- Dünyada bulunan 11 iklimin 9’u Azerbaycan’da vardır
- Azerbaycan dünyada “Ateşler Ülkesi”, Bakü ise “Rüzgarlar Şehri” olarak anılır.
- Dünya’da Ankara hükümetini ilk tanıyan ülke Azerbaycan’dır
- Sovyet Sonrası Cumhuriyetler arasında, Eurovizyon’u kazanan ilk ülke Azerbaycan’dır
- Ülkenin resmi dili Azerbaycan’ca, (Azeri Türkçesi) ancak aynı zamanda çeşitli kültürel geçmişini yansıtan Rusça, Talış ve Lezgin gibi birçok dile de ev sahipliği yapıyor.
- Azerbaycan’ın başkenti Bakü, geceleri rengarenk alev desenleriyle ufuk çizgisini aydınlatan çarpıcı modern mimari bir simge olan Alev Kuleleri’ne ev sahipliği yapıyor.
- Azerbaycan’ın Tovuz ve Goygol şehirlerinin temelini Almanlar oluşturmuştur. Daha önce onların adı ise Traubenfeld ve Yelenendorf’du
- Azerbaycan’ın yanardağlarının en ünlüsü Yanar Dağ’dır ve Yanık Dağı da “Burning Mountain” olarak bilinir. Adını doğru dağı, herkes hatırlayabileceği sürece yanmakta ve yakında herhangi bir zamanda dışarı çıkma işaretleri göstermemektedir.
- Azerbaycan’daki TV kanalları Azeri, Rusça ve Türkçe olmak üzere üç dilde yayınlanıyor.
- Azerbaycan’ın ulusal hayvanı Karabağ Atıdır. Onlar yüzlerce yıldır yetiştirilmektedirler, ancak birkaç safkan yavrular kaldıkça cins artık yok olma tehdidi altındadır. Neredeyse ırkı yoktur ve hızları ve iyi mizaçları ile ünlüdürler. Azeriler atları sever.
- Toplu taşıma araçları, Bakü (Azerbaycan) metrosu ve çok sayıda minibüs tarafından sunulmaktadır. Günün herhangi bir saatinde, sizi Azerbaycan’da ihtiyaç duyulan noktaya götüren özel taksi servislerini kullanabilirsiniz. Fiyat önceden belirlemek daha iyidir.
- İlk tıbbi yardım genellikle ücretsizdir. Özel ücretli sağlık klinikleri ve hizmetleri, yabancı dili konuşabilen doktorlar da vardır. Eczanelerde büyük bir ilaç seçeneği var ve çoğu 24 saat açıktır.
- Eski dünya satranç şampiyonu Garry Kasparov, Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de doğdu ve orada satranç okulu var,
- ‘Kolkhoz’, Sovyetler Birliği zamanlarından gelen kolektif bir çiftliktir. Ve Azerbaycan’da bir tane de ziyaret edebilirsiniz! Evet, hala çalışıyor ve toplu topluluğun tüm kurallarını uyguluyor. Yani tüm insanlar aynı maaş için çalışıyorlar. Özel mülk yok, ürettikleri şeyleri paylaşıyor vb.
- İnsanlık tarihinde 700.000 ila 500.000 yıl öncesine tarihlenen ilk bilinen şömine ve inşaat Azerbaycan’ın en büyük mağarası olan Azikh Mağarası’nda keşfedilmiştir.
- Azerbaycan karpuz ülkesidir; Söylemeye gerek yok. Ancak karpuzu nasıl yemeniz gerektiği konusunda çok özel bir şeyler var. Her zaman bir beyaz peynir ve ekmekle!
- Çoğunlukla et ve koyun yağı ile yapılan çorba, Azerbaycan mutfağının temel unsurları olarak kabul edilir.
- Ülkemizde Barış Manço, Leman Sam gibi sanatçıların da seslendirdiği “Ayrılık” şarkısı Kuzey ve Güney Azerbaycanlıların ayrılığını anlatır.
- Azerbaycan bitkilerinin yaklaşık 240 türü dünyanın başka hiçbir yerinde bulunmuyor.
- Eşsiz Azerbaycan gölü Masazir, pembe suyuyla dikkat çekiyor.
- Dünyanın en büyük bayrağı Bakü’de Azerbaycan bayrağının anlamı: Mavi Türkçülük veya cesaret, Kırmızı uygarlığı, Yeşil İslam’ı simgeler.
CAN AZERBAYCAN
Hazarın dalgaları kabartır yürekleri
İki devlet bir millet sevdadır dilekleri
Ay yıldızlı bayrağı süsler mavi gökleri
Ay balam! Şanlı devlet şirin can Azerbaycan
Kahraman milletime sonsuz ve özgür vatan
Kafkas’ın yiğitleri ne de yahşi kahraman
Şairlerin mekanı yazılan şiir destan
Aras’ın sevdasıyla Hazar bağı gülistan
Azatlık meydanında şehit can Azerbaycan
Dünya durdukça yaşar o güzel cennet mekan
Bakışların maralı Azerbaycan güzeli
Dağları yaylaları mor menekşe bezeli
Orta Asya’dan beri uzanır Türk’ün eli
Karanfiller diyarı yaşım can Azerbaycan
Dinmez acı Karabağ içte kanayan vicdan
Nahcivan’dan başlayan bir tek Azerbaycan var
Bahtiyar Vahapzade şiirde eser rüzgar
Emin Resulzade’den Elçi Bey’den yadigâr
Ak toynaklı atlara yayla can Azerbaycan
Göklerde kanat kanat turnalar sana kurban
Aras Kura nazlıca Hazar’a sevdalanmış
Bakü’nün petrol rengi ufuklara dolanmış
Haydar Babaya selam aşk ve şevkle yollanmış
Bayati türkülerle yaşa can Azerbaycan
Ey maralların yurdu! Bu canlar sana hayran
Dalga dalga yayılan diler de bir türküsün
Kızıl Elma’ya doğru idealde ülküsün
Oğuzların boyundan halis muhlis Türk’üsün
Damarımızda kansın cansın can Azerbaycan
Anadolu’dan sana kalpte yaşayan canan
Tarık TORUN
About The Author
Maşallah Tarık Hoca, ayakta alkışlıyorum , bunu ancak bir coğrafyacı ve edebiyatçı şair yazar ve eğitimci yazar. Başarın sürekli olsun.
Mükemmel çok şeyler öğrendim. Tarık Torun öğretmenliğe her platformda devam ediyor. Gönülden tebrikler.
Çok güzel çok bilgiler öğrendim. Hele sonunda ki şiire bayıldım. Bütün Azerbaycan’ı özetlemiş adeta.
Çox gözəl bir yazıdır, təsirlidir. Sizi təbrik edirəm, Tarık bəy və dərin təşəkkürümü bildirirəm.
Ben teşekkür ederim değerli yazar arkadaşımız, can kardeş Azerbaycan’dan böyle bir yorumunun gelmesi benim için onurdur. İnşallah hep birlikte nice güzel çalışmalara imza atacağız. Selam ve saygıyla Türkiye’den Azerbaycan’a kucak dolusu sevgiler.
Çok güzel bilgiler edindim ellerinize yüreğine sağlık hocam
Çok teşekkür ederim Osman Bey sağ olunuz eksik olmayınız selam ve muhabbetle