Hacıdan, Hocadan…
Son dönemlerde sıkça duyduğumuz, adeta bir tekerleme gibi dillere pelesenk olan bir söz var: “Hacıdan, hocadan korkacaksın!” Bu sözü ne yazık ki bağlamından koparıp birini suçlamak, gizli bir mesaj vermek ya da örtülü bir inanç düşmanlığını dışa vurmak için kullananların sayısı her geçen gün artıyor. Üzücü olan şu ki, asıl gayesi inanç değerlerini aşağılamak olan bu art niyetli söylem, artık Müslüman kimliğine sahip kişilerin bile ağzına yerleşmeye başladı. Meselenin temelinde, bireysel hatalar üzerinden inançsal bir yargılama ve itibarsızlaştırma çabası yatıyor.
Malumunuz, hacı da hoca da nihayetinde birer insandır. Elbette taşıdıkları sıfatlar gereği topluma örnek olmaları, adımlarını çok daha dikkatli atmaları gerekir; bu fikre hepimiz katılırız. Ancak kendi hayatında her türlü yanlışı mübah görüp en ufak bir fırsatta başkasını lekelemeye çalışmak, hiçbir ahlaki teraziye sığmaz. Herkesçe bilinen acı bir gerçektir: Bir imamın keçisi çalındığında haber değeri taşımaz da maazallah imam keçi çalarsa günlerce manşetlerden düşmez.
Ne yazık ki toplumda makul ve mutedil insanların sesi cılız çıkarken, hırçın ve kural tanımazların sesi bas bas bağırıyor. Oysa bir sepet elmada bir tane çürük çıktı diye bütün sepeti çöpe mi atacağız? Hacı ve hoca olan insanlardan ahlaki anlamda beklenti yüksek olduğu için toplumsal dinamiklere dikkat etmeleri bir mecburiyettir. Ancak onların kişisel hatalarını genelleyerek tüm hacıları, hocaları zan altında bırakmak büyük bir haksızlıktır.
Geçenlerde eve doğru yürürken mahalleden bir komşuma rastladım. Kısa bir hal hatır sormanın ardından bana, “Ne yapıyorsun, ne alemdesiniz?” diye sordu. İçimdeki heyecanla, gayriihtiyari, “Allah nasip ederse on altıncı yılımda kurada hac çıktı, kutsal topraklara gideceğim,” dedim. Komşum, sosyal yönü güçlü ancak hacı-hoca kavramlarına mesafeli, ateist düşünceli biriydi. İçimden, “Şimdi bana ‘Gidip Araplara para yedireceksiniz’ falan diyecek” diye beklerken, adam yüzüme baktı ve içtenlikle, “Yakışır be hocam size!” dedi. Şaşırarak “Neden?” diye sordum. Cevabı çok nettir: “Çünkü sizin komşuluğunuz, şahsiyetiniz ve duruşunuz buna çok uygun.”
Başka bir gün ise bir mecliste farklı birisiyle karşılaştım. Selam kelamdan sonra söz döndü dolaştı ve muhatabım hışımla, “Yahu bu Müslümanlar var ya! Hele de hacıysa, hocaysa korkacaksın onlardan. Onların yaptığını kafir bile yapmaz!” diyerek içindeki öfkeyi kustu.
Gözlerinin içine bakarak, “Ben de Müslümanım; hem hacıyım hem hocayım,” dedim.
Bir an duraksadı, mahcup oldu ve “Yok hocam, ben sizi kastetmedim,” diyerek toparlamaya çalıştı.
Ben de “Dediniz ya… Yoksa benim Müslümanlığımı, hacılığımı beğenmiyor musunuz?” diye üsteledim.
“Estağfurullah hocam, öyle demek istemedim,” deyince karşısına geçip sakince anlattım:
“Bak güzel kardeşim, genelleme yapma. İyiler her yerde iyidir; Hristiyan da olsa, Budist de olsa iyidir. Bir Budist yanlış bir şey yapınca bütün Budistler mi kötü oluyor? Hacı da hoca da insandır, yanlış yapabilir. Birinin yaptığı hatadan dolayı bütün hacılar hırsız, bütün hocalar namussuz mu olur?”
Değerli dostlar, bu toptancı ve kötümser mantık ne yazık ki toplumun büyük bir kısmını sarmış durumda. Elbette bu sıfatları üzerinde taşıyan insanların dikkatsiz, gamsız ve sorumluluktan uzak davranışlarının payını da yadsıyamayız.
Özetle; üzerimizde hangi unvan, hangi sıfat olursa olsun, onun getirdiği toplumsal, inançsal ve vicdani sorumluluğa uygun davranmak zorundayız. Buna uygun davranmayanları eleştirirken de bireysel hatalar yüzünden asırlık inanç değerlerini yargılama yanlışına düşmemeliyiz. İyiliği ve doğruluğu genellemeli, kötülüğü ise sahibine iade etmeliyiz.
About The Author
Ellerinize emeklerinize sağlık hocam güzel açıklamışsınız,selamlar
Budizmde hiristiyanlar arasında 100 tane 1000 tane kırmızı ahlaksız olmasa iyi ama olabilir ama Müslümanlık 1 tane çok be hocam. Her toplum mutlaka eleme yapıyordur ama Müslümanlar çok daha hassas olmalı. Başkası söyle boyle derler diye değil yapmamız gerektiği için yapmak zorundayiz
Allah razı olsun Murat Beyefendi kardeşim, bende tam bunu izah etmeğe çalıştım ne güzel özetlediniz. Teşekkür ederim,
Allah razı olsun Murat Beyefendi kardeşim, bende tam bunu izah etmeğe çalıştım ne güzel özetlediniz. Teşekkür ederim,