“SEN TEK BAŞINA DEĞİLSİN” Abdulkadir BULUT’un Kitabının Edebi Perspektifi-Cevat AKKANAT

İç sayfadaki başlığın sonuna (II) rakamı konulmuş. İlki 1976’da basılmış. YAZKO bu konudaki bilgiyi kitabın “Sunu”sunda açıklamış.  1984 baskılı elimizdeki ikinci kitap ilkinin ikinci bölümü olarak “düşünülmüş” ve “bazı nedenlerden okurla karşılaşma olanağı bulama”mış. Böyleyken, “Yazarın öteki yapıtları” başlığını taşıyan künyedeki listede bahsedilmiyor ilkinden.  Burada bahsedilenler ise ikincisi çocuk romanı olmak üzere şiir kitaplarından oluşuyor: Kahveci Güzeli, Üveyikler Göçerken, Yakımlar, Acılar Yurdumdur, Gözyaşları da Çiçek Açar, Yurdumun Şiir Defteri…

Sen Tek Başına Değilsin Abdulkadir Bulut’un “1965-1970 Şiirleri”nden oluşturulmuş. İçindekiler listelenmemiş. Fakat saydım, 61 sayfalık kitapta 38 başlık yer alıyor. Bu dışsal bilgileri kayıt altına aldıktan sonra muhtevaya eğileyim:

Şiir bir av, şairlik avcılık… İlk şiir olan “Şiirin Doğuşu” (s. 9) ile takip eden “Av Ülkesi” (s. 10, 12, 14) başlıklı metinlerden yola çıkarak düşüyorum bu kaydı. “Şiir ağır bir sesti eskiden/bir kemandı hançeremden kalma/yüzüme alırdım kuşluk vakti/kuşluk vakti hep ava çıkardım” dizeleriyle başlayan ilk şiir, şairliğin metaforik karşılığının avcılık olduğunu söyler gibidir. Nitekim “Av Ülkesi” başlıklı ikinci metinde “o vakit av ülkesine girerim”, “ben hep av ülkeme sığınırım” (s. 13) dizelerine rastlarız. Bu arada av, avcı, av ülkesi metaforları sonraki sayfalarda da perde perde karşımıza çıkmaktadır;

“büyüterek gözlerini ve avını

istemler o uzun dönüşünü” (s. 16)

“soyut bir denizdir avcı

güneşlerin güneş olduğu yerde” (s. 35)

“ben hep ağarttım av gülümü

soğuk yanlarında haritaların” (s. 43)

“En güzel yerinde ürpertilerin

Av sonu ikindilerini bekledim.” (s. 58)

Bu arada av ülkesinin “gök”sel ve “dağ”sal  mekânları; “sabah”, “ikindi”, “gece”, “güz” gibi zamanları ve “kuşlar”, “kuzgun”, “sansar”, “tay”, “at”, “tavşan”, “kartal”, “geyik”, “alıcı kuş” gibi av hayvanları vardır. Bütün bunlar kitapta motif olarak yer almakta ve şairin haritasını çizmeye çalıştığı ülkenin sınır boylarında gezinip durmaktadır:

“sığınaklar buldular öykülerinden

salt bir gök durağına inen” (s. 11)

“soğuk bir oteldir gece

daha çok yüzümü eskiten” (s. 12)

“bazan ölü bir sansarın yüzünü

eski bir eylülle güzelliyorum” (s. 14)

“bir büyük ikindidir kuzgunum

antikacı yüzleriyle surlarımda” (s. 16)

“akşam bir kedinin yüzüdür” (s. 18)

“bir dudağında geceyi ağartan

ıssızlığı ve kanı güzelleyerek” (s. 19)

“yeni bir sevmede yıkık gemileri

unutur ülkesinin ikindilerini” (s. 20)

“nasıldı ıslak tayları gecenin

habeşistan sunan dudaklarıyla” (s. 23)

“Segirtgen zaman atları o kanlara

Giderler akşam ülkesine bir bakıma” (s. 24)

“Susuz atlar yürür uykusunda bir ağacın” (s. 25)

“ve o nar ağacında hüzün

çok eski bir av sabahıdır” (s. 27)

“Uzatır hep gecelerden sesini

Durunca çok eski bir sansar” (s. 29)

“Bir nehir çarşambası ezik

İndim nice gökevlerine” (s. 31)

“gezinir denizsiz bir tavşan

öyküsünde bir uzun kartalın” (s. 38)

“hırçın bir güzü düşünürüm

at gibi sesim sabahlanır” (s. 48)

“gelir kuşku gider duygu

soğukta bölünen göğümüze

ve bir alıcı kuş sokulur

dağılan günümüze” (s. 53)

“o zaman gök bilinebilir

ve bir geyik gibi uzanır

alnıma” (s. 54)

“Av sonu ikindilerini bekledim

Ve bir sansarın gecelerine

Yorgun türküler ekledim.” (s. 58)

Sona sakladım, şairin en güzel av hayvanı ise ceylandır ve onu “ceylalem” diye adlandırır. Bu adlandırmada şiirde ele alınan ve Franko İspanya’sında katledilen Lorca’nın hatırası önemlidir:

“Yaralı bir ceylalemdir

Solur uzak sularında lorca’nın

Ve başlatır bitmeyen sesini

Çağlara uzanan haziranın” (s. 60)

Kitaptaki şiirlerle ilgili birkaç husus daha var, kaydettiğim:

Birincisi, Sen Tek Başına Değilsin (II)’yi ilkine bağlayan metin “Bir kitaptan bir kitaba bir dizem alıntısı” dipnotuyla verilmiş (s. 57) Altı dizelik metin şu iki dizeyle tamamlanıyor:

“Omuzlarımda hayat ve şiir

Alın terinden bir yürüyüş”

İkinci kaydım ise şu: Abdulkadir Bulut bu kitabında İkinci Yeni şiirle sınava tabi tutuyor kendisini. Başarılı mı? Evet. İkinci Yeni’yi tedris ettiği ve orada kalmadığı kesin. Bu bahiste, yukarıda farklı gerekçelerle verdiğimiz metinler haydi haydi yeterli. Fakat bir yine de farklı ve güzel örnekler verelim:

“Çok oturdum bir Urfa gecesiyle

Salt geyikledim ben çarşılarını” (s. 26)

“kaçak bir öfke oluyor ağzı

dağda kalan sesine” (s. 32)

“gidilmez bir nehir olur

bir Ortadoğu kentinde

dalgın yüzüm” (s. 39)

“saçlarım benim belki de denizli’de

küçük bir çocuğun cumhuriyetidir

kuşlarına öfkeler hazırlayan” (s. 48)

Share on Facebook

Post on X

Follow us

Save

About The Author

Cevat AKKANAT

Balıkesir, 1964. İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü 1991’de bitirdi. 2000’de Kırıkkale Üniversitesi’nde “Gelenek ve İkinci Yeni Şiiri” başlıklı tezle yüksek lisansını tamamladı. 1997-2005 arasında Likâ edebiyat dergisini çıkardı.

Yayınlanmış Eserleri:
Şiir: Kara Oyun, Güz Klâsiği, Sen Bir Sevda Ağacısın Türküler Büyütür Yüzün, Tan Tan Traska!, Hüzn ü Aşk, Korku Islığı, Nasılsınız?, Hâsılı Memlekette, Şanlı Şarkı, Gülümse Kulübü, Post Ah, Çarlek, Kabuk, Lirik Paramparça, Kovgun İsa Türküsü.
Deneme: Edebiyat Hayat Memat, İlhan Berk’in Haşeması, Köpekler Lügati, Deneme Tahtası, Festivalde Şempanze, Issızlık Marşı, Adalet Divanı, Abide Kubbeler, Ben Size Ne Demiştim?.
Eleştiri: Gelenek ve İkinci Yeni Şiiri, Şiirin İpek Sesi, Şiirin Şiddeti, Özgün Bir Toplum Kurucu Mehmet Âkif, Şi’r-Pençe, İkinci Yeni Okumaları, Köklenme Bilinci, Kerberos’u Taşlamak.
Antoloji: Baba Bu Kitap Sana, Ankara Şiirleri Antolojisi, Daima Rabia-Mısır Direnişi İçin Şiirler, Eskişehir Şairler Antolojisi, Bursa Naat Okuyor, Darbeye Direnen Şiirler-15 Temmuz Direniş Şiirleri, Darbeye Direnen Şiirler-28 Şubat Direniş Şiirleri.
Derleme: Bursa’nın Çanakkale Şehitleri, Çanakkale Savaşları ve İstanbul, Çanakkale Zaferi ve Bursa, Sanat ve Edebiyat Hayatının 35. Yılında Bestami Yazgan.
Biyografi: Feraizcizâde Mehmet Şakir.

 

See author's posts