FREDERİC BASTİAT’IN “HUKUK”u Kıtabının Değerlendirilmesi-Cevat AKKANAT
“Bir ulusun yozlaşan bütün toplumsal güçleriyle beraber kirlenen hukuk da -dengeleyici rolünden ziyade- kenrdi asli amacının tersine hareket eden doymak bilmez bir unsura dönüşür. Suçu denetim altına almasını beklediğimiz hukukun bizzat kendisi, cezalandırılması gereken bir zorba haline gelir.”
Bu epigraifik cümlelerle başlayan Hukuk kitabını Claude Frederic Bastitat (1801-1850) ölmeden hemen önce yazmıştır.
Biyografların “Fransız klasik liberal kuramcı, politik ekonomist ve Fransa Meclisi üyesi” sıfatlarıyla andığı Bastitat, tüccarlik, çiçtçilik, hâkimlik, parlamenterlik gibi işlerle de meşgul olmuş, meşhur ekonomik kavramlardan “fırsat maliyeti”nin geliştiricisi olarak tanınmıştır.
Politikacıları “kamuoyunun değil, yalnızca kira arayan çıkar gruplarını bir araya getiren koalisyonun temsilcisi” olarak tanımlar Bastiat…
Yasaların, özgürlüğün vekili yerine politikanın bir aracı hâline geldiğini görünce Hukuk kitabını yazmıştır. Bu noktada Bastiat’ın şu vurgusu hayli önemlidir: “Yasa artık mazlumların sığınağı değil, zalimin koludur. Kanun artık kalkan değil, kılıçtır.”
Hukukun bir iktidar aracı haline geldiğini gören Bastiat, özgürlük, adalet ve mülkiyetin tehlikede olduğunu vurgulamış, hukukla ekonomik sistem arasında doğrudan bir ilişki olduğunu tespit etmiştir.
Liberus Kitap tarafından (2. Bas., İst. 2021) yayımlanan elimizdeki eser, Fransızca aslından Çağrı Aksoy’un yaptığı çeviridir. Kitap Norman Barry tarafından, Bastiat’ın 200’üncü doğum yılında yazılan bir giriş ile başlamaktadır. Kitap pek çok kısa metnin birleşiminden oluşmuştur. Başlıklardan bir seçme ile noktayı koyalım:
“Hayat, Tanrı’dan Bir Armağandır”
“Hukuk Nedir?”
“Adil ve İstikrarlı Hükümet”
“Hukukun Tümüyle Yozlaştırılması”
“Mülkiyet ve Gasp”
“Yozlaştırılmış Hukuk Çatışmalara Sebep Olur”
“Hukukin Asli İşlevi”
About The Author
Tebrikler güzel bir tanıtım yazısı, bu kitabi merak ettim, alıp okuyacağım.