{"id":5349,"date":"2026-09-25T22:54:16","date_gmt":"2026-09-25T19:54:16","guid":{"rendered":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/?p=5349"},"modified":"2026-09-27T11:24:59","modified_gmt":"2026-09-27T08:24:59","slug":"cerventes-don-kisot-romanini-muslumanlardan-mi-aldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/2026\/09\/25\/cerventes-don-kisot-romanini-muslumanlardan-mi-aldi\/","title":{"rendered":"Cerventes, Don Ki\u015fot Roman\u0131n\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlardan m\u0131 Ald\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Toledo&#8217;da Bulunan Arap\u00e7a Yazma: <\/strong><\/p>\n<p><strong>Don Ki\u015fot&#8217;un Kurmaca Kayna\u011f\u0131, Cide Hamete Benengeli ve Morisko Terc\u00fcman<\/strong><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcRbTjtOAoGpGiL92Twz_OKkP52bL-wqG0L9iF3mErq-NQ&amp;s=10\" alt=\"Don Ki\u015fot (Kitap) | K\u00dcRE Ansiklopedi\"><\/p>\n<p>D\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n en \u00e7ok okunan ve en \u00e7ok terc\u00fcme edilen romanlar\u0131ndan biri olan <em>Don Ki\u015fot<\/em>, \u0130spanya&#8217;n\u0131n mill\u00ee klasi\u011fi ve Hristiyan Avrupa&#8217;n\u0131n edeb\u00ee gururlar\u0131ndan biri kabul edilir. Fakat roman\u0131n kendi kurgusu okuyucuya \u00e7ok farkl\u0131 bir \u015fey s\u00f6yler: Elimizdeki metin bir \u0130spanyol&#8217;un kaleminden do\u011frudan \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fildir. Roman\u0131n &#8220;as\u0131l tarihi&#8221;, Toledo&#8217;nun Alcan\u00e1 \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun elinde sat\u0131lan eski Arap\u00e7a defterlerde bulunmu\u015ftur. Bu tarihin m\u00fcellifi M\u00fcsl\u00fcman bir Arap tarih\u00e7i olan Cide Hamete Benengeli&#8217;dir; onu Kastilyacaya aktaran ki\u015fi ise ad\u0131 bilinmeyen bir Morisko terc\u00fcmand\u0131r.<\/p>\n<p>Bu makalenin amac\u0131, \u00f6nce Cervantes&#8217;in hayat\u0131n\u0131 ve edeb\u00ee ki\u015fili\u011fini, ard\u0131ndan <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un edebiyat tarihindeki yerini ortaya koymak, sonra da roman\u0131n bu &#8220;Arap\u00e7a kaynak&#8221; iddias\u0131n\u0131 tarih\u00ee zemini, varyantlar\u0131 ve delilleriyle incelemektir. Ba\u015ftan belirtmek gerekir ki burada savunulan tez \u015fudur: <em>Don Ki\u015fot<\/em> ger\u00e7ek bir Arap\u00e7a eserden terc\u00fcme edilmemi\u015ftir; fakat Cervantes, roman\u0131n kendi d\u00fcnyas\u0131nda eserin as\u0131l m\u00fcellifini bilin\u00e7li olarak bir Arap tarih\u00e7i, metni \u0130spanyolcaya kazand\u0131ran ki\u015fiyi de bir Morisko olarak kurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu tercih hem edeb\u00ee bir gelene\u011fe hem de Cervantes&#8217;in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n canl\u0131 Arap-Morisko ger\u00e7ekli\u011fine dayan\u0131r.<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Cervantes&#8217;in Hayat\u0131: Akdeniz&#8217;in Ortas\u0131nda Bir \u00d6m\u00fcr<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Miguel de Cervantes Saavedra 1547&#8217;de Madrid yak\u0131nlar\u0131ndaki Alcal\u00e1 de Henares&#8217;te do\u011fdu. Babas\u0131 Rodrigo de Cervantes m\u00fctevaz\u0131 bir cerraht\u0131; aile s\u00fcrekli madd\u00ee s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde \u015fehir \u015fehir dola\u015ft\u0131. Cervantes&#8217;in d\u00fczenli bir \u00fcniversite e\u011fitimi ald\u0131\u011f\u0131na dair kesin bilgi yoktur; fakat Madrid&#8217;de h\u00fcmanist Juan L\u00f3pez de Hoyos&#8217;un \u00f6\u011frencisi oldu\u011fu bilinir.<\/p>\n<p>1569&#8217;da \u0130talya&#8217;ya ge\u00e7ti. \u00d6nce Kardinal Acquaviva&#8217;n\u0131n hizmetinde bulundu, ard\u0131ndan \u0130spanyol ordusuna kat\u0131ld\u0131. 7 Ekim 1571&#8217;de Kutsal \u0130ttifak ile Osmanl\u0131 donanmas\u0131 aras\u0131ndaki \u0130nebaht\u0131 Deniz Sava\u015f\u0131&#8217;nda <em>Marquesa<\/em> gemisinde \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6\u011fs\u00fcnden ve sol elinden yaraland\u0131; sol eli \u00f6m\u00fcr boyu kullan\u0131lamaz h\u00e2le geldi. Kendisi bu yaray\u0131 hayat\u0131 boyunca bir onur ni\u015fan\u0131 olarak ta\u015f\u0131d\u0131 ve &#8220;Lepanto&#8217;nun \u00e7ola\u011f\u0131&#8221; (<em>el manco de Lepanto<\/em>) lakab\u0131yla an\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1575&#8217;te karde\u015fi Rodrigo ile birlikte \u0130spanya&#8217;ya d\u00f6nerken bindikleri <em>Sol<\/em> kad\u0131rgas\u0131 Katalonya k\u0131y\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131\u011f\u0131nda Kuzey Afrikal\u0131 korsanlarca ele ge\u00e7irildi. Cervantes Cezayir&#8217;e g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc ve burada be\u015f y\u0131l esir kald\u0131. \u00dczerinde bulunan tavsiye mektuplar\u0131 onun \u00f6nemli biri oldu\u011fu izlenimini uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131ndan fidyesi y\u00fcksek tutuldu. Bu s\u00fcre i\u00e7inde d\u00f6rt kez ka\u00e7maya te\u015febb\u00fcs etti; hepsi ba\u015far\u0131s\u0131z oldu, fakat \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bi\u00e7imde idam edilmedi. Bu durum, Cezayir beylerbeyi Hasan Pa\u015fa&#8217;n\u0131n ona kar\u015f\u0131 tavr\u0131 \u00fczerinden ara\u015ft\u0131rmac\u0131larca uzun s\u00fcre tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 1580&#8217;de Trinitaryen rahiplerin \u00f6dedi\u011fi fidyeyle kurtuldu.<\/p>\n<p>\u0130spanya&#8217;ya d\u00f6nd\u00fckten sonra bekledi\u011fi makam\u0131 bulamad\u0131. Yenilmez Armada i\u00e7in erzak toplayan bir komiser ve vergi tahsildar\u0131 olarak End\u00fcl\u00fcs&#8217;\u00fcn k\u00f6ylerini dola\u015ft\u0131; hesap kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden Sevilla&#8217;da hapse de girdi. Bu arada edebiyattan hi\u00e7 kopmad\u0131: 1585&#8217;te pastoral roman\u0131 <em>La Galatea<\/em>&#8216;y\u0131 yay\u0131mlad\u0131, tiyatro i\u00e7in oyunlar yazd\u0131. <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un birinci k\u0131sm\u0131 1605&#8217;te \u00e7\u0131kt\u0131 ve hemen b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131 kazand\u0131. Ard\u0131ndan <em>Novelas ejemplares<\/em> (1613), <em>Viaje del Parnaso<\/em> (1614), <em>Ocho comedias y ocho entremeses<\/em> (1615) ve <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un ikinci k\u0131sm\u0131 (1615) geldi. Cervantes 22 Nisan 1616&#8217;da Madrid&#8217;de \u00f6ld\u00fc; son roman\u0131 <em>Los trabajos de Persiles y Sigismunda<\/em> \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, 1617&#8217;de yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcSwV2a6qaE2XZg40nUs7WbCNaP84uUeNYyBEwiYR6qtLA&amp;s=10\" alt=\"Don Ki\u015fot Klasikler Antik Kitap Miguel de Cervantes\"><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li><strong> Edeb\u00ee Ki\u015fili\u011fi: Esaretten Do\u011fan Bir Bak\u0131\u015f<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Cervantes&#8217;in edeb\u00ee ki\u015fili\u011fini anlamak i\u00e7in Cezayir y\u0131llar\u0131n\u0131 merkeze almak gerekir. Be\u015f y\u0131l boyunca bir \u0130slam \u015fehrinde ya\u015fam\u0131\u015f; T\u00fcrkler, Ma\u011fripliler, Moriskolar, m\u00fchtediler (<em>renegados<\/em>), Yahudi t\u00fcccarlar ve Avrupa&#8217;n\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndan gelmi\u015f esirlerle ayn\u0131 sokaklar\u0131 payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Mar\u00eda Antonia Garc\u00e9s&#8217;in <em>Cervantes in Algiers<\/em> adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 bu deneyimin Cervantes&#8217;in eserlerinde bir t\u00fcr travma ve yeniden yaz\u0131m olarak s\u00fcrekli geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>Bu iz eserlerinin her yerindedir. <em>El trato de Argel<\/em> ve <em>Los ba\u00f1os de Argel<\/em> do\u011frudan Cezayir esaretini anlat\u0131r; <em>La gran sultana<\/em> \u0130stanbul saray\u0131nda ge\u00e7er; <em>El amante liberal<\/em> K\u0131br\u0131s ve Osmanl\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 sahneye ta\u015f\u0131r. <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un birinci k\u0131sm\u0131ndaki &#8220;Esirin Hik\u00e2yesi&#8221; (I\/39-41) ise Cezayir&#8217;de esir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bir \u0130spanyol subayla Hristiyanl\u0131\u011fa g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f M\u00fcsl\u00fcman k\u0131z\u0131 Zoraida&#8217;n\u0131n ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Dikkat \u00e7ekicidir ki bu hik\u00e2yede de bir Arap\u00e7a metin, yani Zoraida&#8217;n\u0131n pencereden sark\u0131tt\u0131\u011f\u0131 mektup, bir m\u00fchtedi taraf\u0131ndan okunup terc\u00fcme edilir. Arap\u00e7a yaz\u0131n\u0131n bir arac\u0131 taraf\u0131ndan Kastilyacaya ge\u00e7irilmesi motifi, Cide Hamete&#8217;den ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak da Cervantes&#8217;in hayal d\u00fcnyas\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Cervantes&#8217;in edeb\u00ee tavr\u0131n\u0131 belirleyen ikinci unsur ironidir. O, \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n idealize edilmi\u015f t\u00fcrlerini (\u015f\u00f6valye roman\u0131, pastoral roman, pikaresk) hem kullan\u0131r hem de sorgular. Kahramanlar\u0131n\u0131 ne y\u00fcceltir ne de k\u00fc\u00e7\u00fcmser; onlar\u0131 \u00e7eli\u015fkileriyle birlikte insan olarak sunar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc unsur ise anlat\u0131 \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131d\u0131r: Cervantes kitaplar\u0131n, yazarlar\u0131n, okuyucular\u0131n ve terc\u00fcmanlar\u0131n birbirine nas\u0131l ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 roman\u0131n konusu h\u00e2line getirir.<\/p>\n<p><strong>III. Don Ki\u015fot ve Edebiyat Tarihindeki Yeri<\/strong><\/p>\n<p>Roman\u0131n kahraman\u0131 Alonso Quijano, La Mancha&#8217;n\u0131n bir k\u00f6y\u00fcnde ya\u015fayan orta h\u00e2lli bir soyludur. \u015e\u00f6valye romanlar\u0131n\u0131 okumaktan akl\u0131n\u0131 yitirir, kendisine &#8220;Don Quijote de la Mancha&#8221; ad\u0131n\u0131 verir, c\u0131l\u0131z at\u0131na Rocinante der, k\u00f6yl\u00fc bir k\u0131z\u0131 hayalinde Dulcinea del Toboso&#8217;ya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr ve d\u00fcnyadaki haks\u0131zl\u0131klar\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in yola \u00e7\u0131kar. K\u00f6yl\u00fc Sancho Panza ona silahtar olur. Yel de\u011firmenlerini dev, hanlar\u0131 \u015fato, koyun s\u00fcr\u00fclerini ordu sanan \u015f\u00f6valye ile ayaklar\u0131 yere basan silahtar\u0131n\u0131n yolculu\u011fu, zamanla basit bir hicvin \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7er.<\/p>\n<p><em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un modern roman\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 say\u0131lmas\u0131n\u0131n birka\u00e7 sebebi vard\u0131r. Birincisi, karakterler roman boyunca de\u011fi\u015fir: Don Ki\u015fot giderek &#8220;Sanchoca&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, Sancho da &#8220;Ki\u015fot\u00e7a&#8221; hayal kurmaya ba\u015flar. \u0130kincisi, roman tek bir hakikat sunmaz; ayn\u0131 olay farkl\u0131 bak\u0131\u015flardan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ve belki en \u00f6nemlisi, roman kendi yaz\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 sahneye koyar. Kimin anlatt\u0131\u011f\u0131, kimin yazd\u0131\u011f\u0131, kimin \u00e7evirdi\u011fi ve bunlara ne kadar g\u00fcvenilebilece\u011fi sorusu metnin i\u00e7ine yerle\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u0130kinci k\u0131s\u0131mda bu durum daha da ileri gider: Karakterler birinci k\u0131sm\u0131 okumu\u015flard\u0131r ve Don Ki\u015fot&#8217;u kitaptan tan\u0131rlar. \u00dcstelik 1614&#8217;te Alonso Fern\u00e1ndez de Avellaneda takma adl\u0131 biri sahte bir ikinci k\u0131s\u0131m yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. Cervantes ger\u00e7ek ikinci k\u0131s\u0131mda bu sahte kitab\u0131 alaya al\u0131r ve kendi Don Ki\u015fot&#8217;unun &#8220;sahih&#8221; oldu\u011funu yine Cide Hamete&#8217;nin otoritesine dayanarak savunur.<\/p>\n<p>Etkisi bak\u0131m\u0131ndan <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un ard\u0131nda Fielding, Sterne, Flaubert, Dostoyevski, Melville ve Borges gibi isimler durur. Borges&#8217;in &#8220;Pierre Menard, Don Ki\u015fot&#8217;un Yazar\u0131&#8221; \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn tam da yazarl\u0131k ve metnin kime ait oldu\u011fu sorusu \u00fczerine kurulmas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir; Borges bu soruyu Cervantes&#8217;ten, \u00f6zellikle de Cide Hamete oyunundan devralm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcRfWLLXwTbrvXIMi0tif4sOFJ43IO77FFrr6yvgHq5zj3W4UgrCdKkQh8qh&amp;s=10\" alt=\"CERVANTES'in k\u00f6kenleri hakk\u0131nda iddialar... | \u015ealom Gazetesi\"><\/p>\n<ol>\n<li><strong> Roman Toledo&#8217;da Durur: Alcan\u00e1 \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131 Sahnesi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Birinci k\u0131sm\u0131n sekizinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Don Ki\u015fot ile Biscayal\u0131 bir yolcu k\u0131l\u0131\u00e7lar\u0131n\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015f, birbirlerine vurmak \u00fczeredir. Tam o anda anlat\u0131c\u0131 hik\u00e2yeyi keser: Bu tarihin yazar\u0131n\u0131n elindeki bilgiler burada bitmektedir. Anlat\u0131c\u0131 kendisini &#8220;ikinci yazar&#8221; (<em>segundo autor<\/em>) olarak tan\u0131t\u0131r ve devam\u0131n\u0131 aramaya koyulur.<\/p>\n<p>Dokuzuncu b\u00f6l\u00fcmde okuyucu kendini Toledo&#8217;da bulur. Anlat\u0131c\u0131, Alcan\u00e1 \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131nda bir \u00e7ocu\u011fun ipek t\u00fcccar\u0131na eski defterler ve k\u00e2\u011f\u0131tlar satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Sokakta y\u0131rt\u0131k k\u00e2\u011f\u0131t bile g\u00f6rse okumadan edemeyen biri olarak defterlerden birini al\u0131r ve Arap harfleriyle yaz\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu fark eder. Okuyamaz; bu y\u00fczden etrafta bir <em>morisco aljamiado<\/em>, yani Arap\u00e7a bilen ve Kastilyaca konu\u015fan bir Morisko arar. Cervantes&#8217;in ifadesiyle b\u00f6yle bir terc\u00fcman bulmakta hi\u00e7 zorlanmaz; hatta daha \u00fcst\u00fcn ve eski bir dil i\u00e7in bile orada terc\u00fcman bulunabilece\u011fini s\u00f6yler. Bu c\u00fcmle \u0130braniceyi ve Toledo&#8217;nun Yahudi ge\u00e7mi\u015fini de ima eder.<\/p>\n<p>Morisko defteri a\u00e7\u0131p okumaya ba\u015flar ve g\u00fclmeye ba\u015flar. Sebebi, sayfan\u0131n kenar\u0131na d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f bir nottur: Kitapta s\u0131k s\u0131k ad\u0131 ge\u00e7en Dulcinea&#8217;n\u0131n, b\u00fct\u00fcn La Mancha&#8217;da domuz eti tuzlamada en usta el oldu\u011fu s\u00f6ylenmektedir. Bir M\u00fcsl\u00fcman m\u00fcellifin, domuz eti gibi \u0130slam&#8217;\u0131n haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u015fey \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 bu \u015faka, sahnenin ironisini katmerle\u015ftirir. Anlat\u0131c\u0131 Dulcinea ad\u0131n\u0131 duyunca elindeki k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n Don Ki\u015fot&#8217;un tarihi oldu\u011funu anlar ve Morisko&#8217;dan ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 okumas\u0131n\u0131 ister:<\/p>\n<p><em>Historia de don Quijote de la Mancha, escrita por Cide Hamete Benengeli, historiador ar\u00e1bigo.<\/em><br \/>\n(Arap tarih\u00e7i Cide Hamete Benengeli taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015f La Manchal\u0131 Don Ki\u015fot&#8217;un Tarihi.)<\/p>\n<p>Anlat\u0131c\u0131 b\u00fct\u00fcn defterleri yar\u0131m reale sat\u0131n al\u0131r. Morisko&#8217;yu katedralin revaklar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcp anla\u015f\u0131r, ard\u0131ndan evine getirir ve metni hi\u00e7bir \u015fey eksiltmeden ve eklemeden Kastilyacaya \u00e7evirmesini ister. \u00dccret iki arroba kuru \u00fcz\u00fcm ve iki fanega bu\u011fdayd\u0131r. Terc\u00fcme bir bu\u00e7uk aydan biraz fazla bir s\u00fcrede tamamlan\u0131r. Defterlerin birinde Don Ki\u015fot ile Biscayal\u0131&#8217;n\u0131n d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc g\u00f6steren bir resim de vard\u0131r; Sancho&#8217;nun aya\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda &#8220;Sancho Zancas&#8221; yazmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00f6ylece roman\u0131n geri kalan\u0131, kendi iddias\u0131na g\u00f6re, \u015fu zincirle okuyucuya ula\u015f\u0131r:<\/p>\n<p>Don Ki\u015fot&#8217;un ya\u015fad\u0131klar\u0131 \u2192 Cide Hamete&#8217;nin Arap\u00e7a tarihi \u2192 Morisko&#8217;nun Kastilyaca terc\u00fcmesi \u2192 &#8220;ikinci yazar&#8221;\u0131n, yani Cervantes&#8217;in d\u00fczenlemesi \u2192 okuyucu.<\/p>\n<p>Howard Mancing&#8217;in klasikle\u015fmi\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesi roman\u0131n anlat\u0131 yap\u0131s\u0131n\u0131 tam da bu katmanlar aras\u0131ndaki gerilim \u00fczerinden a\u00e7\u0131klar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/hispania-valencia.com\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/Miguel-de-Cervantes-escritor-del-Quijote.-Hispania-escuela-de-espanol.jpg\" alt=\"Don Ki\u015fot de la Mancha: Cervantes'in evrensel eseri\"><\/p>\n<ol>\n<li><strong> Cide Hamete Benengeli: Bir \u0130sim, Bir Kimlik, Bir \u0130\u015flev<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><strong>\u0130sim.<\/strong> &#8220;Cide&#8221;, Arap\u00e7a <em>seyyid<\/em> veya Ma\u011frip a\u011fz\u0131nda <em>s\u00eed\u00ee<\/em> kelimesinin \u0130spanyolca bi\u00e7imidir ve &#8220;efendi, bey&#8221; anlam\u0131na gelir. &#8220;Hamete&#8221;, \u0130spanyol kaynaklar\u0131nda Arap\u00e7a <em>Ahmed<\/em> isminin yayg\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r (Muley Hamete gibi \u00f6rneklerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere); baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar <em>H\u00e2mid<\/em> okumas\u0131n\u0131 da \u00f6nermi\u015ftir. &#8220;Benengeli&#8221; ise en tart\u0131\u015fmal\u0131 k\u0131s\u0131md\u0131r. \u0130kinci k\u0131sm\u0131n ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde Sancho bu ismi <em>berenjena<\/em>, yani patl\u0131canla kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131r ve Moriskolar\u0131n patl\u0131can\u0131 sevdi\u011fini s\u00f6yler. Cervantes burada ismin t\u0131n\u0131s\u0131yla bilerek oynar. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar &#8220;Benengeli&#8221; i\u00e7in &#8220;patl\u0131canc\u0131&#8221;dan, &#8220;geyi\u011fin o\u011flu&#8221; gibi ve Cervantes soyad\u0131ndaki <em>ciervo<\/em> (geyik) kelimesine g\u00f6ndermede bulunan \u015fifreli okumalara kadar farkl\u0131 etimolojiler \u00f6nermi\u015ftir. Bunlar\u0131n hi\u00e7biri genel kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f de\u011fildir.<\/p>\n<p><strong>Kimlik ve g\u00fcvenilirlik.<\/strong> Cervantes, Cide Hamete&#8217;yi &#8220;tarih\u00e7i&#8221; olarak tan\u0131t\u0131r, fakat hemen ard\u0131ndan onun g\u00fcvenilirli\u011fini sorgular. Dokuzuncu b\u00f6l\u00fcmde, bu tarihte hakikate ayk\u0131r\u0131 bir \u015fey varsa bunun m\u00fcellifinin Arap olmas\u0131ndan kaynaklanaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler ve Araplara yalanc\u0131l\u0131k isnat eden \u00f6nyarg\u0131l\u0131 bir c\u00fcmle kurar. Ayn\u0131 anlat\u0131c\u0131 birka\u00e7 sat\u0131r sonra tarih\u00e7inin hakikate ba\u011fl\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fini, \u00e7\u00fcnk\u00fc tarihin hakikatin anas\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yler. B\u00f6ylece okuyucu bir paradoksla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r: Don Ki\u015fot&#8217;un tek kayna\u011f\u0131 Cide Hamete&#8217;dir, ama anlat\u0131c\u0131 bu kayna\u011fa ku\u015fkuyla bakmam\u0131z\u0131 ister. Bu ku\u015fku, \u00e7a\u011f\u0131n Morisko kar\u015f\u0131t\u0131 \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 hem yans\u0131t\u0131r hem de ironik bi\u00e7imde te\u015fhir eder.<\/p>\n<p><strong>Romandaki i\u015flev.<\/strong> Cide Hamete ikinci k\u0131s\u0131mda \u00e7ok daha canl\u0131 bir \u015fahsiyete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Kimi b\u00f6l\u00fcmlerde onun s\u00f6zde yorumlar\u0131n\u0131 okuruz; kimi b\u00f6l\u00fcmlerde Morisko terc\u00fcman\u0131n, Cide Hamete&#8217;nin yazd\u0131klar\u0131ndan bir k\u0131sm\u0131n\u0131 &#8220;gereksiz&#8221; bulup \u00e7evirmedi\u011fini \u00f6\u011freniriz. II\/27&#8217;de Cide Hamete bir b\u00f6l\u00fcme &#8220;Katolik bir Hristiyan gibi yemin ederim&#8221; diye ba\u015flar; terc\u00fcman ise bunun bir M\u00fcsl\u00fcman i\u00e7in ne anlama geldi\u011fini a\u00e7\u0131klamak zorunda kal\u0131r. Roman\u0131n en son sayfas\u0131nda da Cide Hamete kalemini bir ask\u0131ya asar ve kalem konu\u015fur: Don Ki\u015fot yaln\u0131zca bu kalem i\u00e7in do\u011fmu\u015ftur, bu kalem de yaln\u0131zca onun i\u00e7in.<\/p>\n<p>Luce L\u00f3pez-Baralt, <em>El c\u00e1lamo supremo de Cide Hamete Benengeli<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda bu son sahnedeki kalemin Kur&#8217;an&#8217;daki <em>kalem<\/em> kavram\u0131 ve \u0130slam\u00ee yaz\u0131-kader d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle ili\u015fkisini inceler. Bu okumaya g\u00f6re Cide Hamete yaln\u0131zca Arap k\u0131l\u0131\u011f\u0131na sokulmu\u015f bir parodi fig\u00fcr\u00fc de\u011fil, \u0130slam\u00ee bir s\u00f6ylem evreninin de ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/encrypted-tbn0.gstatic.com\/images?q=tbn:ANd9GcR-9nAkY2RjujlUfXQiqMXE2oYVpne5dsmv_KRr6CTq6lLjRF3iQz6aB0A&amp;s=10\" alt=\"16 Ocak 1605: Don Ki\u015fot'un \u0130lk Bask\u0131s\u0131 Yay\u0131mland\u0131! 421 y\u0131l \u00f6nce bug\u00fcn, Miguel de Cervantes taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan ve d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n en \u00f6nemli eserlerinden biri olarak bilinen Don Ki\u015fot roman\u0131n\u0131n ilk bask\u0131s\u0131\"><\/p>\n<ol>\n<li><strong> Varyantlar ve Deliller: Cide Hamete Nereden Geliyor? <\/strong><strong>&#8220;Bulunmu\u015f yazma&#8221; gelene\u011fi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Cervantes&#8217;in kulland\u0131\u011f\u0131 teknik tamamen yeni de\u011fildir. Carroll B. Johnson, <em>Phantom Pre-texts and Fictional Authors<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda 16. y\u00fczy\u0131l Kastilya \u015f\u00f6valye romanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendilerini Yunanca, Latince veya ba\u015fka bir yabanc\u0131 dilden terc\u00fcme edilmi\u015f eserler olarak sundu\u011funu g\u00f6sterir. Garci Rodr\u00edguez de Montalvo&#8217;nun <em>Las sergas de Esplandi\u00e1n<\/em>&#8216;\u0131nda eserin bir mezar\u0131n alt\u0131nda bulunan eski bir kitaptan terc\u00fcme edildi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Yani Cervantes&#8217;in okuyucusu &#8220;bulunmu\u015f ve terc\u00fcme edilmi\u015f eski yazma&#8221; form\u00fcl\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6valye romanlar\u0131ndan tan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Bu tespit bir yandan &#8220;Arap\u00e7a yazma ger\u00e7ekten vard\u0131&#8221; iddias\u0131n\u0131 zay\u0131flat\u0131r; di\u011fer yandan meselenin as\u0131l d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lar: Gelenekte kaynak dil genellikle Yunancayd\u0131. Cervantes ise Arap\u00e7ay\u0131 se\u00e7mi\u015ftir. Yazmay\u0131 Ba\u011fdat&#8217;ta ya da Konstantinopolis&#8217;te de\u011fil, Toledo&#8217;da buldurmu\u015f; terc\u00fcman\u0131 da uzak bir Do\u011fulu de\u011fil, \u0130spanyol bir Morisko olarak kurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Kli\u015feyi al\u0131p i\u00e7ine kendi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ya\u015fayan ger\u00e7ekli\u011fini yerle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n<ol start=\"2\">\n<li><strong> Miguel de Luna ve &#8220;ger\u00e7ek tarih&#8221; iddias\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Bu noktada en g\u00fc\u00e7l\u00fc tarih\u00ee paralel Miguel de Luna&#8217;d\u0131r. Granada k\u00f6kenli bir Morisko, hekim ve kraliyet hizmetinde Arap\u00e7a terc\u00fcman olan Luna, 1592&#8217;de <em>Verdadera historia del rey don Rodrigo<\/em> adl\u0131 eseri yay\u0131mlad\u0131 (ikinci k\u0131sm\u0131 1600&#8217;de \u00e7\u0131kt\u0131). Eser, End\u00fcl\u00fcs fethini anlatan ve Abulc\u00e1cim T\u00e1rif Abent\u00e1rique adl\u0131 s\u00f6zde bir Arap tarih\u00e7inin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 eski bir Arap\u00e7a kroni\u011fin \u0130spanyolca terc\u00fcmesi olarak sunuluyordu. Oysa b\u00f6yle bir kronik yoktu; eser b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Luna&#8217;n\u0131n kendi kurgusuydu.<\/p>\n<p>Benzerlik \u00e7arp\u0131c\u0131d\u0131r: bir Arap tarih\u00e7i, bir Arap\u00e7a kronik, onu \u0130spanyolcaya aktaran bir Morisko terc\u00fcman ve eserin &#8220;ger\u00e7ek tarih&#8221; (<em>verdadera historia<\/em>) oldu\u011fu iddias\u0131. Cervantes&#8217;in roman\u0131nda da <em>historia<\/em> ve <em>verdadera<\/em> kelimeleri s\u00fcrekli tekrar edilir. Luna&#8217;n\u0131n eseri Cervantes&#8217;in d\u00f6nemin okuyucusu taraf\u0131ndan yayg\u0131n bi\u00e7imde biliniyordu ve Cide Hamete kurgusunun bu t\u00fcr Morisko &#8220;terc\u00fcme-tarihler&#8221;ine bir g\u00f6nderme, hatta parodi olabilece\u011fi ara\u015ft\u0131rmac\u0131larca tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"3\">\n<li><strong> Granada&#8217;n\u0131n Kur\u015fun Kitaplar\u0131<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>1588&#8217;de Granada&#8217;da Torre Turpiana&#8217;n\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 s\u0131ras\u0131nda i\u00e7inde Arap\u00e7a ve Kastilyaca yaz\u0131lar bulunan bir kutu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. 1595-1599 aras\u0131nda da Sacromonte tepesindeki ma\u011faralarda Arap\u00e7a yaz\u0131lm\u0131\u015f kur\u015fun levhalar (<em>Libros pl\u00fambeos<\/em>) bulundu. Bu metinler, Hristiyanl\u0131\u011f\u0131n \u0130spanya&#8217;ya ilk geli\u015fini Arap\u00e7a konu\u015fan Hristiyanlarla ili\u015fkilendiriyor ve Arap\u00e7ay\u0131 kutsal bir dil olarak me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bug\u00fcn bunlar\u0131n, Moriskolar\u0131n s\u00fcrg\u00fcn\u00fc \u00f6nlemek amac\u0131yla Miguel de Luna ve Alonso del Castillo gibi Morisko terc\u00fcmanlar taraf\u0131ndan haz\u0131rlanm\u0131\u015f sahte metinler oldu\u011fu genel kabul g\u00f6rmektedir. Kilise onlar\u0131 ancak 1682&#8217;de resmen mahk\u00fbm etti.<\/p>\n<p>Yani <em>Don Ki\u015fot<\/em> yaz\u0131l\u0131rken \u0130spanya, Arap\u00e7a yaz\u0131lm\u0131\u015f, bulunmu\u015f, Moriskolar taraf\u0131ndan terc\u00fcme edilmi\u015f ve sahihli\u011fi tart\u0131\u015fmal\u0131 metinlerle \u00e7alkalan\u0131yordu. Thomas E. Case, <em>Cide Hamete Benengeli y los Libros pl\u00fambeos<\/em> adl\u0131 makalesinde Cide Hamete kurgusuyla bu ortam aras\u0131ndaki paralellikleri inceler. Bu ba\u011flamda Alcan\u00e1 sahnesi, Cervantes&#8217;in okuyucusu i\u00e7in soyut bir edeb\u00ee oyun de\u011fil, g\u00fcndemdeki bir tart\u0131\u015fman\u0131n ironik bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<ol start=\"4\">\n<li><strong> Ahmed b. K\u0101s\u0131m el-Hacer\u00ee (Diego Bejarano) hipotezi<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Kur\u015fun Kitaplar meselesinde ad\u0131 ge\u00e7en bir ba\u015fka Morisko, Ahmed b. K\u0101s\u0131m el-Hacer\u00ee el-Endel\u00fcs\u00ee&#8217;dir; \u0130spanyolca ad\u0131yla Diego Bejarano. 1570 civar\u0131nda do\u011fmu\u015f, Arap\u00e7a ve \u0130spanyolcay\u0131 iyi bilen el-Hacer\u00ee, Granada&#8217;da Kur\u015fun Kitaplar&#8217;\u0131n okunmas\u0131 ve terc\u00fcmesiyle ilgilenmi\u015f, 1599 civar\u0131nda \u0130spanya&#8217;dan ka\u00e7arak Fas&#8217;a ge\u00e7mi\u015ftir. Sa&#8217;d\u00ee sultan\u0131n\u0131n hizmetinde terc\u00fcman ve diplomat olarak \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, Fransa ve Hollanda&#8217;ya el\u00e7i olarak gitmi\u015ftir. Hayat\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 <em>Kit\u0101bu N\u0101\u1e63iri&#8217;d-d\u00een \u02bfale&#8217;l-kavmi&#8217;l-k\u00e2fir\u00een<\/em> (\u0643\u062a\u0627\u0628 \u0646\u0627\u0635\u0631 \u0627\u0644\u062f\u064a\u0646 \u0639\u0644\u0649 \u0627\u0644\u0642\u0648\u0645 \u0627\u0644\u0643\u0627\u0641\u0631\u064a\u0646) adl\u0131 Arap\u00e7a eseri g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r ve P. S. van Koningsveld, Q. al-Samarrai ve G. A. Wiegers taraf\u0131ndan 1997&#8217;de ilm\u00ee ne\u015fri ve \u0130ngilizce terc\u00fcmesi yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, Cide Hamete&#8217;nin arkas\u0131nda b\u00f6yle ger\u00e7ek bir Morisko fig\u00fcr\u00fcn bulunabilece\u011fini ve &#8220;Hamete&#8221;nin &#8220;Ahmed&#8221;, ismin geri kalan\u0131n\u0131n da &#8220;Bejarano&#8221; ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr (bu hipotez Ismail El-Outmani&#8217;ye atfedilmektedir). Bu cazip bir hipotezdir; ancak ispatlanm\u0131\u015f bir \u00f6zde\u015fle\u015ftirme de\u011fildir. El-Hacer\u00ee&#8217;nin elimizdeki eserleri aras\u0131nda <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un Arap\u00e7a asl\u0131 say\u0131labilecek bir metin bulunmamaktad\u0131r. Onun \u00f6nemi, Cervantes&#8217;in kurgulad\u0131\u011f\u0131 &#8220;Arap\u00e7a bilen Morisko arac\u0131&#8221; tipinin tarihte bire bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermesindedir.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.listelist.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/cervantes-ile-don-kisot.jpg\" alt=\"Cervantes'in D\u00fcnyaca \u00dcnl\u00fc Unutulmaz Eseri Don Ki\u015fot'tan Alt\u0131 \u00c7izilesi 18 C\u00fcmle | ListeList.com\"><\/p>\n<ol start=\"5\">\n<li><strong> Morisko ger\u00e7ekli\u011fi ve s\u00fcrg\u00fcn<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Cervantes&#8217;in Morisko terc\u00fcman\u0131 kurgusal olabilir, fakat onun ait oldu\u011fu toplum \u00e7ok ger\u00e7ekti. 1492&#8217;den sonra zorla Hristiyanla\u015ft\u0131r\u0131lan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n torunlar\u0131 olan Moriskolar, Arap\u00e7a konu\u015fmalar\u0131, giyimleri ve gelenekleri yasaklanm\u0131\u015f olsa da kimliklerini gizlice s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. \u0130spanyolcay\u0131 Arap harfleriyle yazd\u0131klar\u0131 <em>aljamiado<\/em> edebiyat\u0131 bu direni\u015fin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Cervantes&#8217;in terc\u00fcman\u0131 tan\u0131mlarken kulland\u0131\u011f\u0131 <em>aljamiado<\/em> kelimesi bu d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k bir g\u00f6ndermedir.<\/p>\n<p>1609 ile 1614 aras\u0131nda Moriskolar \u0130spanya&#8217;dan toptan s\u00fcr\u00fcld\u00fc. <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un ikinci k\u0131sm\u0131 (1615) bu s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn hemen ard\u0131ndan yay\u0131mland\u0131 ve Cervantes bu travmaya do\u011frudan d\u00f6nd\u00fc: II\/54&#8217;te Sancho, s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015f ve gizlice geri d\u00f6nm\u00fc\u015f eski kom\u015fusu Morisko Ricote ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r; Ricote vatan\u0131 \u0130spanya&#8217;ya duydu\u011fu \u00f6zlemi anlat\u0131r. II\/63&#8217;te Ricote&#8217;nin k\u0131z\u0131 Ana F\u00e9lix&#8217;in hik\u00e2yesi anlat\u0131l\u0131r. Cervantes&#8217;in s\u00fcrg\u00fcne bak\u0131\u015f\u0131 mu\u011flakt\u0131r; Ricote&#8217;nin a\u011fz\u0131ndan hem s\u00fcrg\u00fcn\u00fc hakl\u0131 g\u00f6steren hem de derin bir ac\u0131y\u0131 dile getiren s\u00f6zler duyar\u0131z. Fakat roman\u0131n kendi haf\u0131zas\u0131n\u0131 bir Morisko terc\u00fcmana emanet etmi\u015f olmas\u0131, bu mu\u011flakl\u0131\u011fa ayr\u0131 bir a\u011f\u0131rl\u0131k katar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/cdn.listelist.com\/wp-content\/uploads\/2017\/10\/don_kisot1.jpg\" alt=\"Cervantes'in D\u00fcnyaca \u00dcnl\u00fc Unutulmaz Eseri Don Ki\u015fot'tan Alt\u0131 \u00c7izilesi 18 C\u00fcmle | ListeList.com\"><\/p>\n<p><strong>VII. Arap\u00e7a &#8220;Orijinal Metin&#8221; Bulunabilir mi?<\/strong><\/p>\n<p>Bu sorunun bug\u00fcnk\u00fc bilgilerimizle cevab\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r: Hay\u0131r. Hi\u00e7bir k\u00fct\u00fcphanede, ar\u015fivde veya koleksiyonda Cervantes&#8217;ten \u00f6nce yaz\u0131lm\u0131\u015f ve <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un asl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6sterilebilecek Arap\u00e7a bir Cide Hamete Benengeli yazmas\u0131 bulunmamaktad\u0131r. Roman\u0131n Arap\u00e7a asl\u0131, roman\u0131n i\u00e7inde var olan bir kurmacad\u0131r.<\/p>\n<p>Roman\u0131n verdi\u011fi Kastilyaca ba\u015fl\u0131ktan Arap\u00e7aya modern bir geri terc\u00fcme yap\u0131labilir:<\/p>\n<p>\u062a\u0627\u0631\u064a\u062e \u062f\u0648\u0646 \u0643\u064a\u062e\u0648\u062a\u0647 \u062f\u064a \u0644\u0627 \u0645\u0627\u0646\u062a\u0634\u0627\u060c \u062a\u0623\u0644\u064a\u0641 \u0633\u064a\u062f\u064a \u0623\u062d\u0645\u062f \u0628\u0646 \u0627\u0644\u0623\u064a\u0644\u064a (\u061f)\u060c \u0627\u0644\u0645\u0624\u0631\u062e \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a<\/p>\n<p>Ya da ismi yaln\u0131zca ses\u00e7e aktararak:<\/p>\n<p>\u062a\u0627\u0631\u064a\u062e \u062f\u0648\u0646 \u0643\u064a\u062e\u0648\u062a\u0647 \u062f\u064a \u0644\u0627 \u0645\u0627\u0646\u062a\u0634\u0627\u060c \u062a\u0623\u0644\u064a\u0641 \u0633\u064a\u062f\u064a \u062d\u0627\u0645\u062f \u0628\u0646\u0646\u062e\u064a\u0644\u064a\u060c \u0627\u0644\u0645\u0624\u0631\u062e \u0627\u0644\u0639\u0631\u0628\u064a<\/p>\n<p>Burada &#8220;Hamete&#8221; i\u00e7in <em>Ahmed<\/em> okumas\u0131 \u0130spanyol kaynaklar\u0131ndaki yayg\u0131n kullan\u0131ma daha uygundur; &#8220;Benengeli&#8221; i\u00e7in ise kesin bir Arap\u00e7a kar\u015f\u0131l\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan her iki yaz\u0131m da tahmin\u00eedir. Bir kitapta veya makalede kullan\u0131lacaksa mutlaka \u015fu not d\u00fc\u015f\u00fclmelidir: &#8220;Roman\u0131n Kastilyaca verdi\u011fi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n modern Arap\u00e7a rekonstr\u00fcksiyonudur; tarih\u00ee bir Arap\u00e7a n\u00fcshadan al\u0131nmam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>Burada k\u00fc\u00e7\u00fck ama anlaml\u0131 bir ironiye de i\u015faret etmek gerekir. Kurguda Arap\u00e7adan \u0130spanyolcaya \u00e7evrildi\u011fi s\u00f6ylenen roman, 20. y\u00fczy\u0131lda ger\u00e7ekten Arap\u00e7aya \u00e7evrilmi\u015ftir. M\u0131s\u0131rl\u0131 filozof Abdurrahman Bedev\u00ee&#8217;nin \u0130spanyolcadan yapt\u0131\u011f\u0131 tam terc\u00fcme bunlar\u0131n en tan\u0131nm\u0131\u015flar\u0131ndand\u0131r. Cide Hamete&#8217;nin &#8220;kay\u0131p&#8221; metni b\u00f6ylece, d\u00f6rt as\u0131r sonra ters y\u00f6nden, Arap okuyucuya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>VIII. Toledo Neden?<\/strong><\/p>\n<p>Cervantes&#8217;in yazmay\u0131 Toledo&#8217;da buldurmas\u0131 da tesad\u00fcf de\u011fildir. Toledo, 1085&#8217;te Kastilya&#8217;ya ge\u00e7mesinden sonra Arap\u00e7a, \u0130branice, Latince ve Kastilyaca aras\u0131nda bilgi aktar\u0131m\u0131n\u0131n Avrupa&#8217;daki en \u00f6nemli merkezi olmu\u015ftu. 12. y\u00fczy\u0131lda Ba\u015fpiskopos Raimundo d\u00f6neminde ve 13. y\u00fczy\u0131lda Bilge Alfonso&#8217;nun himayesinde, Arap\u00e7a felsefe, astronomi, t\u0131p ve matematik eserleri burada M\u00fcsl\u00fcman, Yahudi ve Hristiyan \u00e2limlerin ortak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131yla terc\u00fcme edilmi\u015f ve Avrupa&#8217;ya bu \u015fehirden yay\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. &#8220;Toledo Terc\u00fcme Okulu&#8221; diye an\u0131lan bu gelenek, Do\u011fu&#8217;nun ilmini Bat\u0131&#8217;ya aktaran bir k\u00f6pr\u00fcyd\u00fc.<\/p>\n<p>Cervantes&#8217;in, \u0130spanyol edebiyat\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck eserinin &#8220;as\u0131l tarihi&#8221;ni Toledo&#8217;da bir Arap\u00e7a metnin terc\u00fcmesiyle ba\u015flatmas\u0131, bu k\u00f6kl\u00fc terc\u00fcme gelene\u011finin edeb\u00ee bir yank\u0131s\u0131 olarak okunabilir. \u00dcstelik metin bir saray k\u00fct\u00fcphanesinden veya katedral ar\u015fivinden de\u011fil, \u00e7ar\u015f\u0131dan, bir \u00e7ocu\u011fun ipek t\u00fcccar\u0131na kilo hesab\u0131 satt\u0131\u011f\u0131 eski k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131n aras\u0131ndan \u00e7\u0131kar. Bu sahne, \u0130spanya&#8217;n\u0131n resm\u00ee tarihten silinmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan Arap-M\u00fcsl\u00fcman ge\u00e7mi\u015finin sokaklarda, insanlar\u0131n elinde ya\u015famaya devam etti\u011fi \u015feklinde sembolik bir okumaya son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. Cervantes&#8217;in bilin\u00e7li olarak siyas\u00ee bir mesaj vermek istedi\u011fini kesin olarak s\u00f6yleyemeyiz; fakat roman\u0131n kurdu\u011fu yap\u0131 bu yoruma zemin haz\u0131rlar.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/seyler.ekstat.com\/img\/max\/800\/v\/vIuZ2fXWLnRzLwi9-636864513875116733.jpg\" alt=\"Edebiyat Tarihinin Umutsuz Bir Hayat Hikayesinden Do\u011fan \u0130lk Modern Roman\u0131: Don Ki\u015fot - Ek\u015fi \u015eeyler\"><\/p>\n<ol>\n<li><strong> Sonu\u00e7<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p><em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un ger\u00e7ek bir Arap\u00e7a eserden kelimesi kelimesine terc\u00fcme edildi\u011fini g\u00f6steren tarih\u00ee bir delil yoktur. Bu a\u00e7\u0131dan &#8220;Arap\u00e7a Don Ki\u015fot&#8221; bir kurmacad\u0131r. Fakat bu kurmacan\u0131n malzemesi son derece ger\u00e7ektir. Cervantes&#8217;in Cezayir&#8217;de ge\u00e7irdi\u011fi be\u015f y\u0131l, \u0130spanya&#8217;da ya\u015fayan ve Arap\u00e7ay\u0131 gizlice koruyan Moriskolar, Miguel de Luna&#8217;n\u0131n s\u00f6zde Arap kronikleri, Granada&#8217;n\u0131n Kur\u015fun Kitaplar\u0131 etraf\u0131ndaki sahihlik tart\u0131\u015fmalar\u0131, el-Hacer\u00ee gibi iki dil ve iki d\u00fcnya aras\u0131nda gidip gelen terc\u00fcmanlar ve Toledo&#8217;nun y\u00fczy\u0131ll\u0131k terc\u00fcme gelene\u011fi: B\u00fct\u00fcn bunlar Cervantes&#8217;in \u00f6n\u00fcnde duran canl\u0131 bir k\u00fclt\u00fcrel zemindi.<\/p>\n<p>Cervantes, \u015f\u00f6valye romanlar\u0131ndan devrald\u0131\u011f\u0131 &#8220;bulunmu\u015f yazma&#8221; tekni\u011fini bu zemine yerle\u015ftirdi ve ona benzersiz bir anlam kazand\u0131rd\u0131. Sonu\u00e7ta ortaya b\u00fcy\u00fck bir ironi \u00e7\u0131kt\u0131: End\u00fcl\u00fcs siyaseten sona ermi\u015f, Arap\u00e7a kamusal hayattan silinmi\u015f, Moriskolar s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015fti. Fakat tam o y\u0131llarda do\u011fan \u0130spanyol edebiyat\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck eseri, kendi kurmaca haf\u0131zas\u0131n\u0131 bir Arap tarih\u00e7inin kalemine ve onu Kastilyacaya aktaran bir Morisko&#8217;nun diline teslim etti.<\/p>\n<p>Bu nedenle tezimizi \u015f\u00f6yle form\u00fcle edebiliriz: <em>Don Ki\u015fot<\/em>&#8216;un ger\u00e7ek bir Arap\u00e7a eserden terc\u00fcme edildi\u011fini s\u00f6yleyemeyiz; fakat Cervantes, roman\u0131n kendi d\u00fcnyas\u0131nda eserin as\u0131l m\u00fcellifini bilin\u00e7li bi\u00e7imde bir Arap tarih\u00e7i, metnin \u0130spanyolcaya ge\u00e7i\u015fini sa\u011flayan ki\u015fiyi ise bir Morisko terc\u00fcman olarak kurgulam\u0131\u015ft\u0131r. Bu tercih hem \u015f\u00f6valye romanlar\u0131n\u0131n &#8220;bulunmu\u015f yazma&#8221; gelene\u011fine hem de Cervantes \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n ya\u015fayan Arap-Morisko k\u00fclt\u00fcr\u00fcne dayanmaktad\u0131r. Toledo&#8217;nun Alcan\u00e1 \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131ndaki o birka\u00e7 eski k\u00e2\u011f\u0131t, bu y\u00fczden basit bir anlat\u0131 hilesinden \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r: \u0130spanya&#8217;n\u0131n bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f End\u00fcl\u00fcs haf\u0131zas\u0131, modern roman\u0131n kurulu\u015f sahnesine geri d\u00f6nmektedir. \u0130brahim Halil ER<\/p>\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<p>Cervantes, Miguel de. <em>Don Quijote de la Mancha<\/em>. Haz. Francisco Rico. Barcelona: Instituto Cervantes \/ Cr\u00edtica, 1998. (I\/8-9, I\/39-41, II\/2, II\/27, II\/54, II\/63, II\/74)<\/p>\n<p>Canavaggio, Jean. <em>Cervant\u00e8s<\/em>. Paris: Mazarine, 1986.<\/p>\n<p>Case, Thomas E. &#8220;Cide Hamete Benengeli y los Libros pl\u00fambeos.&#8221; <em>Cervantes: Bulletin of the Cervantes Society of America<\/em> 22.2 (2002).<\/p>\n<p>Garc\u00e9s, Mar\u00eda Antonia. <em>Cervantes in Algiers: A Captive&#8217;s Tale<\/em>. Nashville: Vanderbilt University Press, 2002.<\/p>\n<p>al-Hajar\u012b, A\u1e25mad b. Q\u0101sim. <em>Kit\u0101b N\u0101\u1e63ir al-D\u012bn \u02bfal\u0101 al-qawm al-k\u0101fir\u012bn<\/em>. Ne\u015fr. ve trc. P. S. van Koningsveld, Q. al-Samarrai, G. A. Wiegers. Madrid: CSIC, 1997.<\/p>\n<p>Harvey, L. P. <em>Muslims in Spain, 1500 to 1614<\/em>. Chicago: University of Chicago Press, 2005.<\/p>\n<p>Johnson, Carroll B. &#8220;Phantom Pre-Texts and Fictional Authors: Sidi Hamid Benengeli, <em>Don Quijote<\/em> and the Metafictional Conventions of Chivalric Romances.&#8221; <em>Cervantes<\/em> 27.1 (2007).<\/p>\n<p>L\u00f3pez-Baralt, Luce. &#8220;El c\u00e1lamo supremo (<em>Qalam al-a&#8217;la<\/em>) de Cide Hamete Benengeli.&#8221;<\/p>\n<p>Luna, Miguel de. <em>Verdadera historia del rey don Rodrigo<\/em>. Granada, 1592.<\/p>\n<p>Mancing, Howard. &#8220;Cide Hamete Benengeli vs. Miguel de Cervantes: The Metafictional Dialectic of <em>Don Quijote<\/em>.&#8221; <em>Cervantes<\/em> 1.1-2 (1981).<\/p>\n<p>El-Outmani, Ismail. (Cide Hamete ile el-Hacer\u00ee\/Bejarano ba\u011flant\u0131s\u0131na dair \u00e7al\u0131\u015fma)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toledo&#8217;da Bulunan Arap\u00e7a Yazma: Don Ki\u015fot&#8217;un Kurmaca Kayna\u011f\u0131, Cide Hamete Benengeli ve Morisko Terc\u00fcman D\u00fcnya&#8230;<\/p>\n<div class='heateor_sss_sharing_container heateor_sss_vertical_sharing heateor_sss_bottom_sharing' style='width:44px;left: -10px;top: 100px;-webkit-box-shadow:none;box-shadow:none;' data-heateor-sss-href='https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5349'><div class=\"heateor_sss_sharing_ul\"><a aria-label=\"Facebook\" class=\"heateor_sss_facebook\" href=\"https:\/\/www.facebook.com\/sharer\/sharer.php?u=https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349\" title=\"Facebook\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg\" style=\"background-color:#0765FE;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path fill=\"#fff\" d=\"M28 16c0-6.627-5.373-12-12-12S4 9.373 4 16c0 5.628 3.875 10.35 9.101 11.647v-7.98h-2.474V16H13.1v-1.58c0-4.085 1.849-5.978 5.859-5.978.76 0 2.072.15 2.608.298v3.325c-.283-.03-.775-.045-1.386-.045-1.967 0-2.728.745-2.728 2.683V16h3.92l-.673 3.667h-3.247v8.245C23.395 27.195 28 22.135 28 16Z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"X\" class=\"heateor_sss_button_x\" href=\"https:\/\/twitter.com\/intent\/tweet?text=SimurgEdebiyat%20-%20&url=https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349\" title=\"X\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_x\" style=\"background-color:#2a2a2a;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg width=\"100%\" height=\"100%\" style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path fill=\"#fff\" d=\"M21.751 7h3.067l-6.7 7.658L26 25.078h-6.172l-4.833-6.32-5.531 6.32h-3.07l7.167-8.19L6 7h6.328l4.37 5.777L21.75 7Zm-1.076 16.242h1.7L11.404 8.74H9.58l11.094 14.503Z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Mix\" class=\"heateor_sss_button_mix\" href=\"https:\/\/mix.com\/mixit?url=https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349\" title=\"Mix\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_mix\" style=\"background-color:#ff8226;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"-7 -8 45 45\"><g fill=\"#fff\"><path opacity=\".8\" d=\"M27.87 4.125c-5.224 0-9.467 4.159-9.467 9.291v2.89c0-1.306 1.074-2.362 2.399-2.362s2.399 1.056 2.399 2.362v1.204c0 1.306 1.074 2.362 2.399 2.362s2.399-1.056 2.399-2.362V4.134c-.036-.009-.082-.009-.129-.009\"\/><path d=\"M4 4.125v12.94c2.566 0 4.668-1.973 4.807-4.465v-2.214c0-.065 0-.12.009-.176.093-1.213 1.13-2.177 2.39-2.177 1.325 0 2.399 1.056 2.399 2.362v9.226c0 1.306 1.074 2.353 2.399 2.353s2.399-1.056 2.399-2.353v-6.206c0-5.132 4.233-9.291 9.467-9.291H4z\"\/><path opacity=\".8\" d=\"M4 17.074v8.438c0 1.306 1.074 2.362 2.399 2.362s2.399-1.056 2.399-2.362V12.61C8.659 15.102 6.566 17.074 4 17.074\"\/><\/g><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Whatsapp\" class=\"heateor_sss_whatsapp\" href=\"https:\/\/api.whatsapp.com\/send?text=SimurgEdebiyat%20-%20%20https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349\" title=\"Whatsapp\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg\" style=\"background-color:#55eb4c;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"-6 -5 40 40\"><path class=\"heateor_sss_svg_stroke heateor_sss_no_fill\" stroke=\"#fff\" stroke-width=\"2\" fill=\"none\" d=\"M 11.579798566743314 24.396926207859085 A 10 10 0 1 0 6.808479557110079 20.73576436351046\"><\/path><path d=\"M 7 19 l -1 6 l 6 -1\" class=\"heateor_sss_no_fill heateor_sss_svg_stroke\" stroke=\"#fff\" stroke-width=\"2\" fill=\"none\"><\/path><path d=\"M 10 10 q -1 8 8 11 c 5 -1 0 -6 -1 -3 q -4 -3 -5 -5 c 4 -2 -1 -5 -1 -4\" fill=\"#fff\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"RSS\" class=\"heateor_sss_button_rss\" href=\"https:\/\/simurgedebiyat.com\/feed\" title=\"RSS Feed\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_rss\" style=\"background-color:#e3702d;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" viewBox=\"-4 -4 40 40\" width=\"100%\" height=\"100%\"><g fill=\"#fff\"><ellipse cx=\"7.952\" cy=\"24.056\" rx=\"2.952\" ry=\"2.944\"><\/ellipse><path d=\"M5.153 16.625c2.73 0 5.295 1.064 7.22 2.996a10.2 10.2 0 0 1 2.996 7.255h4.2c0-7.962-6.47-14.44-14.42-14.44v4.193zm.007-7.432c9.724 0 17.636 7.932 17.636 17.682H27C27 14.812 17.203 5 5.16 5v4.193z\"><\/path><\/g><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Gmail\" class=\"heateor_sss_button_google_gmail\" href=\"https:\/\/mail.google.com\/mail\/?ui=2&view=cm&fs=1&tf=1&su=SimurgEdebiyat%20-%20&body=Link:https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349\" title=\"Google Gmail\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_Google_Gmail\" style=\"background-color:#e5e5e5;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path fill=\"#fff\" d=\"M2.902 6.223h26.195v19.554H2.902z\"><\/path><path fill=\"#E14C41\" class=\"heateor_sss_no_fill\" d=\"M2.902 25.777h26.195V6.223H2.902v19.554zm22.44-4.007v3.806H6.955v-3.6h.032l.093-.034 6.9-5.558 2.09 1.77 1.854-1.63 7.42 5.246zm0-.672l-7.027-4.917 7.028-6.09V21.1zm-1.17-14.67l-.947.905c-2.356 2.284-4.693 4.75-7.17 6.876l-.078.06L8.062 6.39l16.11.033zm-10.597 9.61l-6.62 5.294.016-10.914 6.607 5.62\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Instagram\" class=\"heateor_sss_button_instagram\" href=\"https:\/\/www.instagram.com\/\" title=\"Instagram\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg\" style=\"background-color:#53beee;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" version=\"1.1\" viewBox=\"-10 -10 148 148\" width=\"100%\" height=\"100%\" xml:space=\"preserve\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\"><g><g><path d=\"M86,112H42c-14.336,0-26-11.663-26-26V42c0-14.337,11.664-26,26-26h44c14.337,0,26,11.663,26,26v44 C112,100.337,100.337,112,86,112z M42,24c-9.925,0-18,8.074-18,18v44c0,9.925,8.075,18,18,18h44c9.926,0,18-8.075,18-18V42 c0-9.926-8.074-18-18-18H42z\" fill=\"#fff\"><\/path><\/g><g><path d=\"M64,88c-13.234,0-24-10.767-24-24c0-13.234,10.766-24,24-24s24,10.766,24,24C88,77.233,77.234,88,64,88z M64,48c-8.822,0-16,7.178-16,16s7.178,16,16,16c8.822,0,16-7.178,16-16S72.822,48,64,48z\" fill=\"#fff\"><\/path><\/g><g><circle cx=\"89.5\" cy=\"38.5\" fill=\"#fff\" r=\"5.5\"><\/circle><\/g><\/g><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Threads\" class=\"heateor_sss_button_threads\" href=\"https:\/\/www.threads.net\/intent\/post?text=SimurgEdebiyat%20-%20%20https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349\" title=\"Threads\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_threads\" style=\"background-color:#000;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg width=\"100%\" height=\"100%\" style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" viewBox=\"-100 -100 648 712\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path fill=\"#fff\" d=\"M331.5 235.7c2.2 .9 4.2 1.9 6.3 2.8c29.2 14.1 50.6 35.2 61.8 61.4c15.7 36.5 17.2 95.8-30.3 143.2c-36.2 36.2-80.3 52.5-142.6 53h-.3c-70.2-.5-124.1-24.1-160.4-70.2c-32.3-41-48.9-98.1-49.5-169.6V256v-.2C17 184.3 33.6 127.2 65.9 86.2C102.2 40.1 156.2 16.5 226.4 16h.3c70.3 .5 124.9 24 162.3 69.9c18.4 22.7 32 50 40.6 81.7l-40.4 10.8c-7.1-25.8-17.8-47.8-32.2-65.4c-29.2-35.8-73-54.2-130.5-54.6c-57 .5-100.1 18.8-128.2 54.4C72.1 146.1 58.5 194.3 58 256c.5 61.7 14.1 109.9 40.3 143.3c28 35.6 71.2 53.9 128.2 54.4c51.4-.4 85.4-12.6 113.7-40.9c32.3-32.2 31.7-71.8 21.4-95.9c-6.1-14.2-17.1-26-31.9-34.9c-3.7 26.9-11.8 48.3-24.7 64.8c-17.1 21.8-41.4 33.6-72.7 35.3c-23.6 1.3-46.3-4.4-63.9-16c-20.8-13.8-33-34.8-34.3-59.3c-2.5-48.3 35.7-83 95.2-86.4c21.1-1.2 40.9-.3 59.2 2.8c-2.4-14.8-7.3-26.6-14.6-35.2c-10-11.7-25.6-17.7-46.2-17.8H227c-16.6 0-39 4.6-53.3 26.3l-34.4-23.6c19.2-29.1 50.3-45.1 87.8-45.1h.8c62.6 .4 99.9 39.5 103.7 107.7l-.2 .2zm-156 68.8c1.3 25.1 28.4 36.8 54.6 35.3c25.6-1.4 54.6-11.4 59.5-73.2c-13.2-2.9-27.8-4.4-43.4-4.4c-4.8 0-9.6 .1-14.4 .4c-42.9 2.4-57.2 23.2-56.2 41.8l-.1 .1z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Youtube\" class=\"heateor_sss_button_youtube\" href=\"\" title=\"Youtube\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_youtube\" style=\"background-color:red;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path fill=\"#fff\" d=\"M26.78 11.6s-.215-1.515-.875-2.183c-.837-.876-1.774-.88-2.204-.932-3.075-.222-7.693-.222-7.693-.222h-.01s-4.618 0-7.697.222c-.43.05-1.368.056-2.205.932-.66.668-.874 2.184-.874 2.184S5 13.386 5 15.166v1.67c0 1.78.22 3.56.22 3.56s.215 1.516.874 2.184c.837.875 1.936.85 2.426.94 1.76.17 7.48.22 7.48.22s4.623-.007 7.7-.23c.43-.05 1.37-.056 2.205-.932.66-.668.875-2.184.875-2.184s.22-1.78.22-3.56v-1.67c0-1.78-.22-3.56-.22-3.56zm-13.052 7.254v-6.18l5.944 3.1-5.944 3.08z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Linkedin\" class=\"heateor_sss_button_linkedin\" href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/sharing\/share-offsite\/?url=https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349\" title=\"Linkedin\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_linkedin\" style=\"background-color:#0077b5;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path d=\"M6.227 12.61h4.19v13.48h-4.19V12.61zm2.095-6.7a2.43 2.43 0 0 1 0 4.86c-1.344 0-2.428-1.09-2.428-2.43s1.084-2.43 2.428-2.43m4.72 6.7h4.02v1.84h.058c.56-1.058 1.927-2.176 3.965-2.176 4.238 0 5.02 2.792 5.02 6.42v7.395h-4.183v-6.56c0-1.564-.03-3.574-2.178-3.574-2.18 0-2.514 1.7-2.514 3.46v6.668h-4.187V12.61z\" fill=\"#fff\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Tumblr\" class=\"heateor_sss_button_tumblr\" href=\"https:\/\/www.tumblr.com\/widgets\/share\/tool?posttype=link&canonicalUrl=https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349&title=SimurgEdebiyat%20-%20&caption=\" title=\"Tumblr\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg aheateor_sss_s__default heateor_sss_s_tumblr\" style=\"background-color:#29435d;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"-2 -2 36 36\"><path fill=\"#fff\" d=\"M20.775 21.962c-.37.177-1.08.33-1.61.345-1.598.043-1.907-1.122-1.92-1.968v-6.217h4.007V11.1H17.26V6.02h-2.925s-.132.044-.144.15c-.17 1.556-.895 4.287-3.923 5.378v2.578h2.02v6.522c0 2.232 1.647 5.404 5.994 5.33 1.467-.025 3.096-.64 3.456-1.17l-.96-2.846z\"\/><\/svg><\/span><\/a><a aria-label=\"Telegram\" class=\"heateor_sss_button_telegram\" href=\"https:\/\/telegram.me\/share\/url?url=https%3A%2F%2Fsimurgedebiyat.com%2Findex.php%2Fwp-json%2Fwp%2Fv2%2Fposts%2F5349&text=SimurgEdebiyat%20-%20\" title=\"Telegram\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\" style=\"font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;vertical-align:middle\"><span class=\"heateor_sss_svg heateor_sss_s__default heateor_sss_s_telegram\" style=\"background-color:#3da5f1;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block;opacity:1;float:left;font-size:32px;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box\"><svg style=\"display:block;border-radius:999px;\" focusable=\"false\" aria-hidden=\"true\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"100%\" height=\"100%\" viewBox=\"0 0 32 32\"><path fill=\"#fff\" d=\"M25.515 6.896L6.027 14.41c-1.33.534-1.322 1.276-.243 1.606l5 1.56 1.72 5.66c.226.625.115.873.77.873.506 0 .73-.235 1.012-.51l2.43-2.363 5.056 3.734c.93.514 1.602.25 1.834-.863l3.32-15.638c.338-1.363-.52-1.98-1.41-1.577z\"><\/path><\/svg><\/span><\/a><a class=\"heateor_sss_more\" aria-label=\"More\" title=\"More\" rel=\"nofollow noopener\" style=\"font-size: 32px!important;border:0;box-shadow:none;display:inline-block!important;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align: middle;display:inline;\" href=\"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5349\" onclick=\"event.preventDefault()\"><span class=\"heateor_sss_svg\" style=\"background-color:#ee8e2d;width:40px;height:40px;border-radius:999px;display:inline-block!important;opacity:1;float:left;font-size:32px!important;box-shadow:none;display:inline-block;font-size:16px;padding:0 4px;vertical-align:middle;display:inline;background-repeat:repeat;overflow:hidden;padding:0;cursor:pointer;box-sizing:content-box;\" onclick=\"heateorSssMoreSharingPopup(this, 'https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5349', 'SimurgEdebiyat%20-%20', '' )\"><svg xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" xmlns:xlink=\"http:\/\/www.w3.org\/1999\/xlink\" viewBox=\"-.3 0 32 32\" version=\"1.1\" width=\"100%\" height=\"100%\" style=\"display:block;border-radius:999px;\" xml:space=\"preserve\"><g><path fill=\"#fff\" d=\"M18 14V8h-4v6H8v4h6v6h4v-6h6v-4h-6z\" fill-rule=\"evenodd\"><\/path><\/g><\/svg><\/span><\/a><\/div><div class=\"heateorSssClear\"><\/div><\/div>","protected":false},"author":2,"featured_media":5350,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"om_disable_all_campaigns":false,"_uag_custom_page_level_css":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[179,22,148],"tags":[],"ppma_author":[93],"class_list":["post-5349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arastirmalar","category-elestiri","category-er"],"featured_image_urls":{"full":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"thumbnail":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-225x300.jpg",225,300,true],"medium_large":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",640,854,false],"large":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",640,854,false],"1536x1536":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"2048x2048":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x715.jpg",651,715,true],"covernews-slider-center":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x500.jpg",651,500,true],"covernews-featured":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"covernews-medium":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-540x340.jpg",540,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-400x250.jpg",400,250,true],"sow-carousel-default":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-272x182.jpg",272,182,true],"sow-blog-portfolio":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-375x375.jpg",375,375,true],"sow-blog-grid":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x480.jpg",651,480,true],"sow-blog-alternate":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x630.jpg",651,630,true],"sow-recent-post":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-216x216.jpg",216,216,true]},"author_info":{"display_name":"\u0130brahim Halil ER","author_link":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/author\/ibrahim-halil-er\/"},"category_info":"<a href=\"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/category\/arastirmalar\/\" rel=\"category tag\">Ara\u015ft\u0131rmalar<\/a> <a href=\"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/category\/elestiri\/\" rel=\"category tag\">Ele\u015ftiri\/Tahlil<\/a> <a href=\"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/category\/yaz\/er\/\" rel=\"category tag\">\u0130brahim Halil ER<\/a>","tag_info":"\u0130brahim Halil ER","comment_count":"0","jetpack_featured_media_url":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg","uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"thumbnail":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-225x300.jpg",225,300,true],"medium_large":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",640,854,false],"large":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",640,854,false],"1536x1536":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"2048x2048":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"covernews-slider-full":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x715.jpg",651,715,true],"covernews-slider-center":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x500.jpg",651,500,true],"covernews-featured":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839.jpg",651,869,false],"covernews-medium":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-540x340.jpg",540,340,true],"covernews-medium-square":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-400x250.jpg",400,250,true],"sow-carousel-default":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-272x182.jpg",272,182,true],"sow-blog-portfolio":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-375x375.jpg",375,375,true],"sow-blog-grid":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x480.jpg",651,480,true],"sow-blog-alternate":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-651x630.jpg",651,630,true],"sow-recent-post":["https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/MVIMG_20260528_110839-216x216.jpg",216,216,true]},"uagb_author_info":{"display_name":"\u0130brahim Halil ER","author_link":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/author\/ibrahim-halil-er\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Toledo&#8217;da Bulunan Arap\u00e7a Yazma: Don Ki\u015fot&#8217;un Kurmaca Kayna\u011f\u0131, Cide Hamete Benengeli ve Morisko Terc\u00fcman D\u00fcnya...","authors":[{"term_id":93,"user_id":2,"is_guest":0,"slug":"ibrahim-halil-er","display_name":"\u0130brahim Halil ER","avatar_url":{"url":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/indir.jpeg","url2x":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/wp-content\/uploads\/2025\/03\/indir.jpeg"},"first_name":"","last_name":"","user_url":"","job_title":"","description":"Ara\u015ft\u0131rmac\u0131-yazar. 31 Aral\u0131k 1968 tarihinde Gaziantep\u2019in Nizip il\u00e7esinde do\u011fdu. Aslen Diyarbak\u0131rl\u0131 bir aileden olup, bu \u015fehrin ve \u00fclkenin me\u015fhur alimlerinden Muhammed Emin Er'in o\u011fludur.Babas\u0131n\u0131n yan\u0131nda dini ve Arabi ilimler okuyup ilmi ve ameli icaze ald\u0131. Gaziantep'te Aliye \u00d6mer Battal \u0130lkokulu (1981) ve Gaziantep \u0130mam Hatip Lisesi (1984)'ni, sonra Ankara Mimar Sinan Lisesini (1988) bitirdikten sonra Marmara \u00dcniversitesi Fen-Edebiyat Fak\u00fcltesi Tarih B\u00f6l\u00fcm\u00fc ve Medine \u0130slam \u00dcniversitesi Arap Dili B\u00f6l\u00fcm\u00fcnde y\u00fcksek \u00f6\u011frenim g\u00f6rd\u00fc. Ankara \u00dcniversitesi Sosyal Bilimler Enstit\u00fcs\u00fcnde \u0130slam Tarihi ve Sanatlar\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde\"\u0130slam Tarihi ve Sanatlar\u0131 \/ Emeviler D\u00f6neminde \u0130lim\" konulu teziyle master program\u0131n\u0131 tamamlad\u0131. Y\u00fcksek tahsilinin ard\u0131ndan \u00e7e\u015fitli okullarda \u00f6\u011fretmen ve idareci olarak g\u00f6rev yapt\u0131, \u00f6zel sekt\u00f6rde kendi i\u015fiyle me\u015fgul oldu.\r\n\r\n\u0130brahim Halil Er'in ilk yaz\u0131s\u0131 1986'da Edebiyat dergisinde yay\u0131mlanan bir kitap tan\u0131t\u0131m\u0131yd\u0131. Sonraki y\u0131llarda makaleleri; Milli Gazete, \u0130stiklal Gazetesi, Milat Gazetesi ile Anadolu Gen\u00e7lik, Gen\u00e7 \u0130stikbal, G\u00fclistan ve Milli \u015euur dergilerinde yer ald\u0131. Hedef Radyo ve Kanal 5 Televizyonunda Programlar yapt\u0131.\r\n\r\nT\u00fcrkiye Yazarlar Birli\u011fi Ankara \u015eubesi, \u00d6\u011f-Der, \u015euurlu \u00d6\u011fretmenler Derne\u011fi (Y\u00f6netim Kurulu), \u00d6z-Der, \u00d6zel \u00d6\u011fretim Derne\u011fi (Y\u00f6netim Kurulu), Tarih ve Strateji Derne\u011fi (Ba\u015fkan), Muhammed Emin Er \u0130lim K\u00fclt\u00fcr ve Yard\u0131mla\u015fma Derne\u011fi (Ba\u015fkan) \u00fcyesidir. Evli olup; Muhammed Emin ve Erkam Tuna adlar\u0131nda iki o\u011ful babas\u0131d\u0131r. Hayat\u0131n\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 Ankara'da devam ettirmektedir.\r\n\r\n \r\n\r\nESERLER\u0130:\r\n\r\n \r\n\r\nCennet Do\u011fuda Bir Yerdedir (Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Ha\u00e7l\u0131 Seferleri) (2006), Siyasal \u0130slam D\u00fc\u015f\u00fcncesinin Do\u011fu\u015fu (2016), Peygamberimizin E\u011fitim Metodu (2011), \u00c7anakkaleye Can Verenler (2013), \u00dcmmetin Dirili\u015fi \u00c7anakkale (2014), Son Osmanl\u0131 Alimi (2014), Seyda Muhammed Emin Er Hoca ile S\u00f6yle\u015filer (2016), \u00d6yk\u00fclerle Osmanl\u0131 Padi\u015fahlar\u0131 1-2 (2015), Selahaddin Eyyubi (2017), Hz. Muhammed\u2019in Mektuplar\u0131 ve Diplomasi (2017), As\u0131m\u2019\u0131n Nesli (2017), \u0130stiklal Mar\u015f\u0131 ve Mehmet Akif (2015),\r\n\r\n \r\n\r\n\r\nKAYNAK\u00c7A: \u0130brahim Halil Er (Bilgi teyidi, 2014, 2017), \u0130hsan I\u015f\u0131k \/ Ge\u00e7mi\u015ften G\u00fcn\u00fcm\u00fcze Diyarbak\u0131rl\u0131 \u0130lim Adamlar\u0131 Yazarlar ve Sanat\u00e7\u0131lar (2014) - Resimli ve Metin \u00d6rnekli T\u00fcrkiye Edebiyat\u00e7\u0131lar ve K\u00fclt\u00fcr Adamlar\u0131 Ansiklopedisi (C. 12, 2018)."}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5349"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5349\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5355,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5349\/revisions\/5355"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5350"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5349"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/simurgedebiyat.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=5349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}