Bir toplumda edebiyat\u0131n iki tehlikesi vard\u0131r: Ya pazar\u0131n g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcnde kaybolur, ya da iktidar\u0131n himayesinde anlam\u0131n\u0131 kaybeder.<\/p>\n
Bug\u00fcn tan\u0131k oldu\u011fumuz durum ikincisidir.<\/p>\n
Son y\u0131llarda devletin k\u00fclt\u00fcr ayg\u0131t\u0131 ile baz\u0131 edebiyat \u00e7evreleri aras\u0131nda do\u011frudan bir temas kuruldu. Belediyeleri de i\u015fe katarak. En ba\u015fta milli e\u011fitim camias\u0131 . Bu temas\u0131n 3 aya\u011f\u0131 var:<\/p>\n
1. \u00dcretim; Belli bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc merkeze alan dergiler ve yay\u0131nevleri kamu fonlar\u0131yla desteklendi.
\n2. Da\u011f\u0131t\u0131m; Bu \u00e7evrelerden \u00e7\u0131kan yazarlar, “de\u011ferler e\u011fitimi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda okullara davet edildi. Kitap ve dergiler \u00f6\u011frencilere \u00fccretsiz ula\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.
\n3. Al\u0131mlama; B\u00f6ylece edebiyat, g\u00f6n\u00fcll\u00fc okuma eyleminden \u00e7\u0131k\u0131p zorunlu \u201cdinleme\u201d eylemine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n
Burada sorun, yaz\u0131lan metnin niteli\u011fi de\u011fildir. Sorun, metnin okul s\u0131ras\u0131na “tercih” ile de\u011fil “talimat” ile gelmesidir.<\/p>\n
Tarihi dizilerle ge\u00e7mi\u015fi yeniden kuran bir siyaset, \u015fimdi ayn\u0131 \u015feyi edebiyatla yapmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ama\u00e7 bellidir: Modernle\u015fmenin, metropol\u00fcn ve dijitalin yaratt\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131lmaya kar\u015f\u0131 “korunakl\u0131 bir haf\u0131za” in\u015fa etmek.<\/p>\n
Bunun i\u00e7in iki yol se\u00e7ildi:<\/p>\n
Birincisi, bug\u00fcne dair bir mitoloji \u00fcretmek. “De\u011ferler” ad\u0131 alt\u0131nda yeni bir kahramanl\u0131k anlat\u0131s\u0131 kurmak. Kahramanlar \u00fcretmek.
\n\u0130kincisi, ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6n\u00fcp \u00f6l\u00fclerle konu\u015fmak. Klasik metinlerin \u201ckapa\u011f\u0131n\u0131\u201d kullan\u0131p bug\u00fcn\u00fcn siyasetine me\u015fruiyet aramak.<\/p>\n
Her iki yol da edebiyat\u0131 kendi amac\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na iter. \u00c7\u00fcnk\u00fc edebiyat\u0131n i\u015fi teselli etmek de\u011fil, rahats\u0131z etmektir. Korumak de\u011fil, sorgulatmakt\u0131r. Tekrar de\u011fil yeni eser ve sanat\u00e7\u0131lar \u00e7\u0131karmak.<\/p>\n
Bir gen\u00e7, bir kitab\u0131 \u00f6\u011fretmen emretti\u011fi i\u00e7in okursa, o kitap onda edebiyat zevki de\u011fil, edebiyata kar\u015f\u0131 alerji b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n
Ele\u015ftirmenin i\u015fi de burada ba\u015flar: Ki\u015filere de\u011fil, bu mekanizmaya bakmak. “Kim yaz\u0131yor?” sorusunu bir kenara b\u0131rak\u0131p “Bu metin hangi \u015fartlarda \u00fcretiliyor, hangi \u015fartlarda okura ula\u015f\u0131yor?” diye sormak.<\/p>\n
Yoksa edebiyat, ya pazar tezgah\u0131nda ba\u011f\u0131ran bir mal, ya da cami haziresinde bekleyen bir levha olur. \u0130kisi de edebiyat de\u011fildir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir toplumda edebiyat\u0131n iki tehlikesi vard\u0131r: Ya pazar\u0131n g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcnde kaybolur, ya da iktidar\u0131n himayesinde anlam\u0131n\u0131…<\/p>\n