\nPozitif, objektif, modern, demokratik, laik, \u00e7o\u011fulcu ve kat\u0131l\u0131mc\u0131, evrensel bir hukuk d\u00fczeninde; yeni bir yasa veya anayasa yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda; eskisi butlan kabul edilir, uygulanamaz, savunan\u0131 da olmaz. Herhangi bir at\u0131f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise \u201cm\u00fclga\u201d yani ilga edilmi\u015f, kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak etiketlenir, nitelendirilir. \u0130nan\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda ise bu kadar kesin, somut ve net bir tav\u0131r ve ayr\u0131\u015ft\u0131rma g\u00f6remezsiniz. \u201c\u015eu kadar say\u0131da hak din\u201d, \u201c\u015fu kadar say\u0131da hak mezhep\u201d var diye kesim h\u00fck\u00fcm verilir. Biri di\u011ferini sahtekarl\u0131kla su\u00e7lar. Ve b\u00f6ylece durduk yerde din ve mezhep sava\u015flar\u0131 ba\u015flar. Koca d\u00fcnya ve say\u0131s\u0131n\u0131 bilemedi\u011fimiz galaksi ve gezegenden olu\u015fan evren, insano\u011fluna dar gelir.
\nKapitalizm ve materyalizmden ba\u015fka bir beklentisi olmayanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015f\u0131yorsan\u0131z; suyun ba\u015f\u0131n\u0131 kesenlere para kazand\u0131rm\u0131yorsan\u0131z, onlar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc ve \u00f6l\u00e7e\u011finde bir hi\u00e7siniz. \u0130nan\u00e7 merkezli bir otoriteyle y\u00f6netilen d\u00fczende, ya\u015fama tutunanlardansan\u0131z, onlar gibi inanm\u0131yorsan\u0131z, adeta yok h\u00fckm\u00fcndesiniz.
\nIrk ve kan ba\u011f\u0131 merkezli, ar\u0131 \u0131rk ve \u00fcst\u00fcn \u0131rk iddia ve beklentisiyle toplumsal bir yap\u0131 kuranlar aras\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fseniz; onlar\u0131n renginde olsan\u0131z dahi, ayn\u0131 \u00e7anaktan yemiyorsan\u0131z, kendinizi turist, misafir ve d\u00fc\u015fman gibi g\u00f6r\u00fclmeye haz\u0131r olman\u0131z gerekir.
\nOysaki; hak eksenli bir devletin, fonksiyonlar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirirken, herhangi bir dine ihtiyac\u0131 yoktur. Adalet de din normu ile sunulamaz. Devlet, aidiyeti olan bireylere hizmet sunarken, bir ibadete ihtiya\u00e7 duyuyorsa, i\u015fte o ancak ve ancak \u201cadalet\u201d olabilir.
\n\u0130nan\u00e7lar; her bireysel bilin\u00e7te, alg\u0131da, bilgi ve k\u00fclt\u00fcr birikiminde farkl\u0131 yorumlanmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki, herkese e\u015fit mesafede olmas\u0131 gereken; devlet d\u00fczeni, adalet terazisi, hukuk normlar\u0131, kamusal ortak alan ve bilim – teknolojiye y\u00f6n ve ama\u00e7 tayin edemez. \u0130nan\u00e7lar devletin emrine giremez. Bireysel anlam d\u00fcnyas\u0131n\u0131 \u015fekillendirebilir ancak; h\u00fck\u00fcm, yasa ve \u00fcretim-tasar\u0131m alan\u0131n\u0131 do\u011frudan belirleyemez.
\n\u00d6ncelikle, \u00e7o\u011funlu\u011fun kabul etti\u011fi, kabul etmeyenlerin de d\u0131\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 bir toplumsal, sistematik bilimsel bir yakla\u015f\u0131m\u0131 in\u015fa edece\u011fiz sonra bunun en do\u011fru tercih oldu\u011funa inanaca\u011f\u0131z.
\nBir toplumda yozla\u015fma, koku\u015fma ba\u015flad\u0131 m\u0131, sosyal metastaz etkisiyle daha geni\u015f alanlara yay\u0131lmaktad\u0131r. \u0130nan\u00e7lar; kazan\u00e7, makam ve \u015f\u00f6hret kap\u0131s\u0131 olunca, politika da n\u00fcfuz ticaretine kap\u0131 aralamaktad\u0131r. Bir inan\u00e7 ve d\u00fc\u015f\u00fcnce ekol\u00fc; di\u011ferine nefes alabilece\u011fi bir alan b\u0131rakm\u0131yorsa; ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fck ve karga\u015fa tohumlar\u0131 ekilmi\u015f oluyor. Tohum topra\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcnce, ister istemez onu sulayanlar da \u00e7\u0131k\u0131yor. Ak\u0131l ve inan\u00e7; birbirinin alternatifi ve rakibi, d\u00fc\u015fman\u0131 de\u011fil, farkl\u0131 i\u015flevlere sahip iki insan\u00ee yetidir.<\/p>\n