Yas, kayb\u0131n ard\u0131ndan insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda a\u00e7\u0131lan bo\u015flu\u011fa verilen do\u011fal tepkidir. \u00c7o\u011fu zaman \u00f6l\u00fcmle ili\u015fkilendirilse de, yas yaln\u0131zca bir insan\u0131 kaybetmekle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bir ili\u015fkinin biti\u015fi, bir hayalin yitimi, anlam y\u00fckledi\u011fimiz sembolikle\u015fmi\u015f bir e\u015fyan\u0131n kayb\u0131 ya da bir imgenin silikle\u015fmesi ayn\u0131 duygusal mekanizmay\u0131 harekete ge\u00e7irir. \u00c7\u00fcnk\u00fc yas\u0131n \u00f6z\u00fc, ba\u011f kurabilme yetimizdedir; sevgiyle temas etmi\u015f her \u015fey, yoklu\u011fuyla iz b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n
Yas, ister insan, ister fikir, ister imge olsun, ba\u011fland\u0131\u011f\u0131m\u0131z nesnenin zihnimizdeki yerinin yeniden d\u00fczenlenme s\u00fcrecidir. Bu s\u00fcre\u00e7te birey, kayb\u0131 kabullenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken hem d\u0131\u015f d\u00fcnyayla hem de i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131ndaki an\u0131larla m\u00fccadele eder. \u00c7eli\u015fkiler, pi\u015fmanl\u0131klar, aray\u0131\u015flar, ayn\u0131 anda olumlu veya olumsuz hisler\u2026 Freud\u2019un deyimiyle, \u201csevginin enerjisi bo\u015fta kal\u0131r\u201d ve bu enerji yava\u015f yava\u015f yeni anlam alanlar\u0131na y\u00f6nelir. Ancak bu y\u00f6nelme, bast\u0131rmakla de\u011fil, duygulara izin vermekle ger\u00e7ekle\u015fir.<\/p>\n
Yas\u0131n en a\u011f\u0131r halleri, evlat kayb\u0131 ya da uzun y\u0131llar birlikte ya\u015fan\u0131lan e\u015fin kayb\u0131 gibi, kimli\u011fin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 yitirdi\u011fimiz kay\u0131plard\u0131r. B\u00f6yle durumlarda sadece sevilenin yoklu\u011fu de\u011fil, insan\u0131n \u201ckim oldu\u011funa\u201d dair alg\u0131s\u0131 ve kimlik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc de nasibini al\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir ebeveyn, bir e\u015f, bir evlat kaybetti\u011finde, bir kimlik eksilir; bir par\u00e7a da kendinden gider. Bu nedenle yas\u0131n s\u00fcresi \u00f6l\u00e7\u00fclmez, standard\u0131 olmaz, ac\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne bi\u00e7ilecek bir norm ya da referans aral\u0131\u011f\u0131 yoktur. Her insan\u0131n kayb\u0131 insan DNA\u2019s\u0131 kadar benzersizdir.<\/p>\n
Yas, sab\u0131rla \u201cge\u00e7mesi beklenen\u201d bir \u015fey de\u011fil; ya\u015fanmas\u0131na alan a\u00e7\u0131lmas\u0131 gereken bir s\u00fcre\u00e7tir. Modern d\u00fcnyada \u00e7o\u011fu zaman \u201cdik durmak\u201d, \u201csab\u0131rl\u0131 olmak\u201d, \u201chayata devam etmek\u201d, \u2018\u2019g\u00fc\u00e7l\u00fc olmak\u2019\u2019, \u2018\u2019\u00f6lenle \u00f6l\u00fcnmemek\u2019\u2019<\/em> \u00f6\u011f\u00fctleri verilir. Oysa yas\u0131n do\u011fas\u0131, tam tersine, ge\u00e7ici bir k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011fa izin vermektir.<\/u><\/em> Duygular\u0131n\u0131 bast\u0131rmak, iyile\u015fmeyi geciktirir; a\u011flamak, susmak, yaln\u0131z kalmak, anlatmak, hat\u0131rlamak hepsi bu iyile\u015fme s\u00fcrecinin farkl\u0131 bi\u00e7imleridir.<\/p>\n Yas tutan birinin en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015fey, sab\u0131r de\u011fil, aland\u0131r<\/em>. Alan; duygusunu yarg\u0131lamadan dinleyen, ac\u0131s\u0131na h\u0131z bi\u00e7meyen, \u201cart\u0131k toparlan\u201d demeyen bir \u00e7evredir. Yas ya\u015fayan ki\u015fi, \u00e7o\u011fu zaman s\u00f6zlerden \u00e7ok sessizli\u011fe ihtiya\u00e7 duyar. Onun yan\u0131nda bulunmak, bazen hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylememek bile yeterlidir. Aile bireyleri birbirinin ac\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeye de\u011fil, ta\u015f\u0131yabilmesine destek olmal\u0131d\u0131r. \u201cO da istemezdi \u00fcz\u00fclmeni\u201d<\/em> c\u00fcmlesi, iyi niyetli g\u00f6r\u00fcnse de, \u00e7o\u011fu zaman ac\u0131y\u0131 ink\u00e2r eder. Oysa yas, ink\u00e2r edilmedik\u00e7e hafifler.<\/p>\n Toplum olarak da yas\u0131 ta\u015f\u0131man\u0131n ne kadar insani bir deneyim oldu\u011funu yeniden hat\u0131rlamam\u0131z gerekir. Kayb\u0131n ard\u0131ndan h\u0131zla normalle\u015fmeye, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde g\u00fc\u00e7l\u00fc durmaya y\u00f6nlendiriliyoruz. Oysa g\u00fc\u00e7, duygular\u0131 bast\u0131rmakta de\u011fil, onlara yer a\u00e7abilmektedir. Yas, bir zay\u0131fl\u0131k de\u011fil, sevmenin bedelidir. Tabii ki taziyeye gitmek, yas evine toplanmak, yemek g\u00f6t\u00fcrmek, fiziksel olarak t\u00fckenen ailenin ev i\u015flerine yard\u0131mc\u0131 olmak, bu d\u00f6nemde aileyi veya bireyleri yaln\u0131z b\u0131rakmamak, cenazeye kat\u0131lmak sosyal bir varl\u0131k olan insan\u0131n toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n sembol\u00fcd\u00fcr. Yas\u0131 olan bireylerin m\u00fcmk\u00fcn olabildi\u011fi kadar kay\u0131p nesnesinden ka\u00e7mamas\u0131, bilakis daha fazla an\u0131msamas\u0131, foto\u011fraf\u0131na bakmas\u0131, mezar\u0131na gitmesi, i\u00e7inden gelen duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcnceleri yazarak an\u0131 defteri olu\u015fturmas\u0131 yaraya merhem olabilecek olan uygulamalard\u0131r.<\/p>\n Yas s\u00fcreci kesinlikle ya\u015fan\u0131lmas\u0131 gereken, duygular\u0131n bast\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, a\u011flaman\u0131n ertelenmedi\u011fi, insanlar\u0131n ac\u0131s\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 ve bunun di\u011fer insanlar taraf\u0131ndan \u00f6\u011f\u00fct, nasihat verilmeden dinlenilmesiyle toparlanabilecek bir s\u00fcre\u00e7tir. Toplum, bu nasihat konusunda tabiki iyi niyetiyle baz\u0131 i\u015flevsel olmayan \u00f6neriler verebiliyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc herkes bu h\u00fcz\u00fcn dolu atmosferi yumu\u015fatma gayesinde. Niyet \u00e7o\u011fu zaman yard\u0131m etmektir. \u0130nsan, o \u00e7ok duydu\u011fu s\u00f6zleri s\u00f6ylemezse hi\u00e7bir \u015fey yapmam\u0131\u015f gibi hisseder. Oysa ara\u015ft\u0131rmalar ve terap\u00f6tik deneyimler bunun tersini g\u00f6steriyor:<\/p>\n Ac\u0131ya sab\u0131r de\u011fil, alan laz\u0131m.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yas, kayb\u0131n ard\u0131ndan insan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131nda a\u00e7\u0131lan bo\u015flu\u011fa verilen do\u011fal tepkidir. \u00c7o\u011fu zaman \u00f6l\u00fcmle ili\u015fkilendirilse…<\/p>\n","protected":false},"author":37,"featured_media":2586,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"om_disable_all_campaigns":false,"_uag_custom_page_level_css":"","ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[100],"tags":[],"ppma_author":[221],"class_list":["post-2585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-deneme"],"yoast_head":"\n