E\u011fer bir \u015fey g\u00f6ze g\u00fczel g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ve sunumu nefsan\u00ee duygular\u0131m\u0131za hitap ediyorsa iyidir (?). Oysa cazip olarak sunulan, g\u00fczel kabul edilen hareketleri yapanlar daha ba\u015far\u0131l\u0131, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc, daha kaliteli ve iyi olarak alg\u0131lan\u0131r hale gelmeye ba\u015flad\u0131. De\u011fi\u015fik \u00fclkeler ve co\u011frafyalarda yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, g\u00fczel\/yak\u0131\u015f\u0131kl\u0131 yap\u0131l\u0131\/kasl\u0131 insanlar\u0131n, daha zeki ve daha iyi olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ona g\u00f6re tav\u0131r geli\u015ftirildi\u011fini ortaya koyuyor. Bu yakla\u015f\u0131mlar, genelleme ve yarg\u0131lar sadece insanlar i\u00e7in de\u011fil, yap\u0131lar, yap\u0131lanmalar, olaylar ve nesneler i\u00e7in de ge\u00e7erli olur hale geldi. \u00d6yle ki; t\u00fcr\u00fc, cinsi dokusu ne olursa olsun, bir olay\u0131n veya nesnenin, pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcre g\u00f6re g\u00fczel olarak g\u00f6sterilmesi, onun cazibesini, kabul edilirli\u011fini art\u0131r\u0131yor ve de\u011ferli olarak alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.
\nZamana, mek\u00e2na, co\u011frafyalara, k\u00fclt\u00fcrlere g\u00f6re g\u00f6receli bir kavram olan, g\u00fczellik tan\u0131mlan\u0131rken, genellikle, simetri ve orant\u0131lar kullan\u0131l\u0131r hale geldi. G\u00fczelin, g\u00fczelli\u011fin tan\u0131m\u0131, say\u0131lar, rakamlar, orant\u0131lar, renkler, fiziki \u00f6zellikler, somut verilerle a\u00e7\u0131klamalar yaparak, belli standartlar koyarak yap\u0131l\u0131r oldu. Bu kriter \u00f6nemlidir lakin bilinmelidir ki; bunlar yeterli de\u011fildir. Olmamal\u0131d\u0131r da.
\nG\u00fczellik \u00e7ok geni\u015f bir kavramd\u0131r ve g\u00f6recelidir. Ya\u015fan\u0131lan d\u00f6nemlere, zaman\u0131n ruhuna g\u00f6re anlam ve bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirir. De\u011ferlendirme kriterleri her durumda, ko\u015fulda, zamanda, de\u011fi\u015febilir. Ya\u015fanan d\u00f6nem, \u00e7evre, co\u011frafya, ko\u015fullar, k\u00fclt\u00fcr, inan\u00e7 ve de\u011ferlerle, toplum taraf\u0131ndan belirlenir.
\nTamamen karma\u015fa olarak de\u011ferlendirilen, durumlarda, hatta kaosun i\u00e7inde bile muhte\u015fem estetik y\u00f6nler olabilece\u011fi gibi, uyumlu ve simetrik olarak kabul edilmi\u015f bir nesne veya eserin, itici, s\u0131k\u0131c\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
\nEstetik kayg\u0131lar, her t\u00fcrl\u00fc de\u011ferlendirme kriterlerinin olmazsa olmazlar\u0131ndan biridir. Estetik kayg\u0131lar i\u00e7in o bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturacak altyap\u0131lar\u0131n olmas\u0131 gerekir. Bunun i\u00e7in de bu alanlarda sistemli ve nitelikli altyap\u0131lar olu\u015fturarak, kaliteli \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.
\nEstetik anlay\u0131\u015f, g\u00fczelli\u011fi hissetmeye ve bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Estetik anlay\u0131\u015fa sahip olmak ise g\u00fczelli\u011fi anlamak ve i\u00e7eri\u011fin \u00f6z\u00fcne inme yeterlili\u011fine sahip olmak demektir. Estetik \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmak, \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek, alternatifler sunmak i\u00e7in \u00e7ok paraya ve y\u00fcksek teknolojilere gerek yoktur.
\nEtimolojik, \u00f6zne, detay, nesne, a\u00e7\u0131k ve \u00f6rt\u00fck, ya\u015fant\u0131, felsefe gibi farkl\u0131 y\u00f6nleri ve kriterler olan estetik, daha keyifli, zevkli olan\u0131, haz veren, mutlu edeni aramakt\u0131r. Estetik kayg\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar salt somut bir g\u00fczelliklerle tarifi de\u011fil, daha zevkli olan\u0131 aramayla ilgili, ruhu dinginle\u015ftiren, tatmin eden duygular\u0131 doyuran sonu olmayan, soyut olan keyifli bir yolculuktur. Estetik; bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, ruh ve anlay\u0131\u015f meselesidir. Her i\u015fte, eylemde, \u00e7al\u0131\u015fmada estetik y\u00f6n olmal\u0131d\u0131r. Bunu yapmak zor de\u011fildir. Her insan\u0131n estetik y\u00f6n\u00fc, do\u011fru \u00e7al\u0131\u015fmalar ve e\u011fitimle geli\u015ftirilebilir.<\/p>\n
Adem KARAF\u0130L\u0130K
\nakarafilik@gmail.com<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
E\u011fer bir \u015fey g\u00f6ze g\u00fczel g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ve sunumu nefsan\u00ee duygular\u0131m\u0131za hitap ediyorsa iyidir (?). Oysa…<\/p>\n